Αγροτικές κινητοποιήσεις: Η πραγματική διάσταση

Αγροτικές κινητοποιήσεις: Η πραγματική διάσταση

του Χρήστου Αυγουλά, Ομότιμος Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Σε κάθε αγροτική κινητοποίηση, η κοινωνία διχάζεται: οι πολλοί (αστοί) τάσσονται χωρίς σκέψη εναντίον, οι λίγοι τείνουν ευήκοον ους. Οι πολλοί παραγνωρίζουν θεμελιώδη αξιακά δικαιώματα και οφθαλμοφανείς αυταπόδεικτες αλήθειες.

Η εξασφάλιση της τροφής αποτελεί για τον άνθρωπο κύρια βιοτική μέριμνα. Η επάρκεια τροφίμων δεν διατηρεί μόνο την ζωή αλλά φέρει και την αρμονία. Γράφει ο Ταλέλλης στον πρόλογο του βιβλίου του «Γενική Γεωργία» (Αθήνα, 1967): «Λένε πολλοί ότι εάν παραμείνει κάποιος νηστικός επί 24ωρον γίνεται εριστικός, εάν παραμείνει νηστικός επί 48ωρον γίνεται κλέφτης και εάν παραμείνει χωρίς τροφή επί 72 συνεχείς ώρες γίνεται αναρχικός». Η επάρκεια τροφίμων θεμελιώνει την ειρήνη, η έλλειψη απεργάζεται τον πόλεμο. Ο ιστορικός Κινέζος ηγέτης Τένγκ Ξιάο Πίνγκ έλεγε ότι η έλλειψη τροφής συνεπάγεται πολέμους και χωρίς παραγωγή σιτηρών στον πλανήτη θα επικρατήσει χάος.

Η παραγωγή όμως τροφίμων γίνεται συχνά κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες (χαμηλές και υψηλές θερμοκρασίες, καύσωνες και παγετοί, πλημμύρες, ξηρασίες, χαλαζοπτώσεις, ραγδαίες βροχές, ανεμοθύελλες κ.ά.) και υπό το βάρος αστάθμητων μετεωρολογικών και βιολογικών μεταβλητών από τους οποίους εξαρτάται άμεσα το συνήθως χαμηλό γεωργικό εισόδημα των περισσότερων αγροτών, τουλάχιστον στη χώρα μας. Εξαρτάται επομένως το εισόδημα των παραγωγών από τη δράση «ακυβέρνητων ισχυρών παραγόντων, που ένας προς ένα και σε άπειρους συνδυασμούς μεταξύ των θίγουν βαθύτατα την γεωργική παραγωγή σε όλα τα στάδια της σύνθεσής της».

Γι’ αυτό σε όλες τις ευνομούμενες κοινωνίες η γεωργική παραγωγή ενισχύεται και προστατεύεται και αναγνωρίζεται η σημαντική προσφορά της όπως και των αγροτών στη διατήρηση υγιών, εύρωστων και συνεκτικών κοινωνιών. Ακόμα και η καπιταλιστική Αμερική ενίσχυε πάντα και ενισχύει και σήμερα με διάφορους τρόπους τους γεωργούς της και είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των επιδοτήσεων (farm bill) που προσφέρει κάθε χρόνο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στην Αμερικανική γεωργία και στους Αμερικανούς αγρότες.

Για να καλύψει την ίδια αδήριτη ανάγκη προστασίας των εργατών της γης, θεσμοθετήθηκε το 1957 η Κοινή Αγροτική Πολιτική των 6 τότε χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, που εξακολουθεί να εφαρμόζεται και σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 Κρατών – Μελών, με βασικούς στόχους και σκοπούς: την εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου στους παραγωγούς της και τη διαμόρφωση λογικών τιμών των γεωργικών προϊόντων για τους καταναλωτές.

Παραγνωρίζουν οι πολλοί ότι το μέσο γεωργικό εισόδημα στη χώρα μας επί πολλά χρόνια είναι λίγο πιο πάνω από το μισό του μέσου αστικού εισοδήματος (προ κρίσεως και προ μνημονίου) και γι’ αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσμοθέτησε Κοινή Αγροτική και όχι Κοινή Αστική Πολιτική.

Παραγνωρίζουν οι πολλοί ότι ο γεωργικός πληθυσμός της χώρας μας είναι γηρασμένος γιατί οι νέοι αποστρέφονται το γεωργικό επάγγελμα. Εάν η υπάρχουσα κατάσταση αλλά και οι προοπτικές ενασχόλησης με τον γεωργικό τομέα ήταν θετικές και ευοίωνες η ηλικιακή πυραμίδα στη γεωργία θα είχε αναστραφεί και ο ηλικιακός κατήφορος θα είχε σταματήσει. Πολλοί νέοι θα στελέχωναν τον αγροτικό τομέα, πράγμα που δεν συμβαίνει όμως….

Εάν η ενασχόληση με την γεωργία στη χώρα μας ήταν μια επικερδής δραστηριότητα, ασφαλώς δεν θα ήταν υποθηκευμένο στις Τράπεζες το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής γεωργικής γης.

Μιλούν πολλοί για αχαλίνωτη φοροδιαφυγή των αγροτών και ξεχνούν ότι στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος των γεωργών είναι μικροί παραγωγοί, με χαμηλό ετήσιο γεωργικό εισόδημα. Σίγουρα θα πρέπει να συμμετέχουν στα φορολογικά βάρη οι μεγάλοι παραγωγοί, εξίσου σίγουρα όμως θα πρέπει να εξαιρούνται οι μικροί παραγωγοί και οι μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις από οποιαδήποτε φορολόγηση.

Παραγνωρίζουν οι πολλοί ότι σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό του αγροτικού πληθυσμού σε σχέση με τον αστικό υπόκειται στον κίνδυνο σοβαρών ασθενειών, λόγω της συνεχούς και αδιάλειπτης χρήσης φυτοπροστατευτικών ουσιών, αλλά και της καθημερινής έκθεσής τους σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Παραγνωρίζουν οι πολλοί ότι κανένας κλάδος και καμιά παραγωγική τάξη δεν κινητοποιείται και μάλιστα μαζικά, όταν δεν έχει προβλήματα.

Οι κινητοποιήσεις πρέπει να είναι ειρηνικές και πολιτισμένες, διεκδικητικές και μαχητικές, χωρίς να προκαλούν. Θα πρέπει να αναδεικνύουν τα προβλήματα του τομέα και να επιδιώκουν την επίλυσή τους. Έτσι, οι έλληνες παραγωγοί, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, θα έχουν τη στήριξη της πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας και θα προσδοκούν την επίλυση των δικαίων αιτημάτων τους, αφού και πριν αλλά και τώρα αποτελούν το πιο παραγωγικό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Ας μην ξεχνούμε ότι οι έλληνες αγρότες στηρίζουν τον διατροφικό τομέα της χώρας, ο οποίος έχει σημαντικά περιθώρια παραπέρα ανάπτυξης, επαγαθώ της εθνικής οικονομίας, της καλύτερης αντιμετώπισης της κρίσεως που μας ταλανίζει, της απασχόλησης, της μειώσεως των δεικτών ανεργίας κ.ο.κ.

Ο ελληνικός αγροτικός τομέας χρειάζεται στήριξη γιατί έχει χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα, γιατί χαρακτηρίζεται από γεωργικές εκμεταλλεύσεις μικρού μεγέθους, γιατί δεν εκπονήθηκε ποτέ ένα μακροχρόνιο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξής του, πλην εξαιρέσεων, και γιατί συγκεκριμένες πολιτικές ηγεσίες θεωρούσαν τη γεωργία ως δραστηριότητα ήσσονος σημασίας.

Η Πολιτεία και η κοινωνία οφείλουν να αποδώσουν στην ελληνική γεωργία αυτά που της αξίζουν και αυτά που της οφείλουν, γιατί οι έλληνες αγρότες θα συνεχίσουν να παράγουν κάτω από αντίξοες οικονομικές συνθήκες και με υψηλό κόστος παραγωγής αγροτικά προϊόντα άριστης ποιότητας σε χαμηλές τιμές, παράλληλα δε παραμένοντας στον τόπο τους θα συνεχίσουν να αποτελούν τους θεματοφύλακες του περιβάλλοντος που αξιοποιούν και «εκμεταλλεύονται» όλοι οι έλληνες και κυρίως οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων.

Σε όλες τις πολιτισμένες κοινωνίες οι αγροτικές κοινότητες στηρίζονται και ενισχύονται, δεν λοιδορούνται, γιατί προσφέρουν ένα μοναδικό, πολυσχιδές έργο, που απολαμβάνουν όλοι.

Και κάτι τελευταίο, ιστορικό μα και διδακτικό: οι αρχαίοι πρόγονοί μας θεωρούσαν ότι στις μέρες τους η πιο ευγενής ασχολία ήταν η ενασχόληση με τη γεωργία.