Αγροτικές Συμπράξεις Καινοτομίας-Η υπεραξία και οι κρίκοι της αλυσίδας

Αγροτικές Συμπράξεις Καινοτομίας-Η υπεραξία και οι κρίκοι της αλυσίδας

Πολλές και ποικίλες μορφές ομαδοποίησης ατόμων, παραγωγών, ομάδων, βιομηχανιών, εμπόρων κ.ά. που δραστηριοποιούνται στα διάφορα στάδια παραγωγής που στη φυτική παραγωγή αρχίζει με τους βελτιωτές των φυτών και τη σποροπαραγωγή ή παραγωγή δενδρυλλίων, φυταρίων κ.ά., προμηθευτές του δεύτερου σταδίου, δηλαδή των γεωργών-καλλιεργητών, για να ακολουθήσει μετά τη συγκομιδή της αγροτικής σοδειάς το τρίτο στάδιο της μεταποιητικής βιομηχανίας-βιοτεχνίας και τώρα και οικοτεχνίας και φυσικά ακολουθούν όλα τα παρακάτω της διακίνησης, εμπορίας κ.ά. των μεταποιημένων προϊόντων μέχρι τον τελικό χρήστη που μπορεί να είναι ο καταναλωτής ή μία άλλη κτηνοτροφική αλυσίδα παραγωγής που παίρνει το τελικό προϊόν ως εισροή-ζωοτροφή στην κτηνοτροφική αλυσίδα και αυτή έχει τα δικά της στάδια μέχρι στο τέλος να δώσει κάποιο αβγό ή γάλα στον καταναλωτή κ.ο.κ.

Στο κλασικό του βιβλίο για την καινοτομία και τα εργαλεία εισαγωγής της στην παραγωγή, ο καθηγητής Porter ξεκινά με την (μετρημένα) πιο σημαντική καινοτομία που μπήκε στην αλυσίδα παραγωγής τροφίμων τα τελευταία 50 χρόνια, που δεν είναι άλλη από την παραγωγή, μεταποίηση και κατανάλωση κατεψυγμένων λαχανικών και φρούτων που ως τότε μόνο την εποχή της ωρίμασης και συγκομιδής τους θα κατανάλωνε κανείς φρέσκα, είτε θα τα κατανάλωνε όλον τον υπόλοιπο χρόνο αλλά αποξηραμένα, δηλαδή μακράν από την ποιότητα, τη νοστιμιά, τη θρεπτική αξία της φρέσκιας χωραφίσιας ντομάτας του Αυγούστου. Εντυπωσιασμένοι από τον αμερικανικό στρατό που πολεμώντας τον φασισμό στην Ευρώπη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μακριά από τα σπίτια του κατανάλωνε κατεψυγμένα μπιζέλια και άλλα λαχανικά που φτιάχνονταν μόνο για τον στρατό και προφανώς τα έφερναν πλοία-ψυγεία και τα διένεμαν στρατιωτικά φορτηγά-ψυγεία μέχρι τα μαγειρεία των στρατοπέδων, αποφάσισε κάποιος να το κάνει και στη Σκανδιναβία για τους σκανδιναβούς καταναλωτές.

Πολλοί και ανόμοιοι κρίκοι μιας παραγωγικής αλυσίδας πρέπει να συμπράξουν προκειμένου να δώσουν στον τελικό καταναλωτή το καινούργιο προϊόν που στην προκειμένη περίπτωση είναι το κατεψυγμένο λαχανικό.

Οι κρίκοι αυτοί δεν ανήκουν σε μια ομάδα, συνεταιρισμό ή σύνδεσμο ομοίων ατόμων. Και όμως τα κατάφεραν να δημιουργήσουν την πρώτη Αγροτική Σύμπραξη Καινοτομίας. Δεν χρειάστηκε να ανακαλύψουν κάτι καινούργιο. Και γεωργοί υπήρχαν και μπακάλικα και εργοστάσια ψυγείων κ.λπ.

Ολες οι τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν και σε όλα τα βήματα υπήρχαν ξέχωρα. Η διασύνδεσή τους και επαναδιάταξη των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων ήταν το καινούργιο: η καινοτομία τους. Αυτά είναι τα clusters.

Κλασικό παράδειγμα σύμπραξης θα μπορούσε να είναι μια βελτιωμένη ποικιλία σιταριού ως προς το χαρακτηριστικό της χαμηλής ή μηδενικής περιεκτικότητας στην πρωτεΐνη γλουτένη, η οποία ως γνωστόν δημιουργεί μεγάλα προβλήματα σε συνανθρώπους μας που έχουν δυσανεξία σε αυτήν καθώς και στις οικογένειές τους.

Ο νέος σπόρος του βελτιωτή θα πρέπει να καλλιεργηθεί ξέχωρα από μία ή περισσότερες ομάδες παραγωγών, να τον μαζέψουν ξέχωρα οι κομπίνες, οι έμποροι να μην τον αναμείξουν με σοδειές και το ίδιο και οι αλευρόμυλοι, οι φούρνοι, η βιομηχανία με τα ψωμιά ή τα παξιμάδια ή τα μακαρόνια, τα εργαστήρια ελέγχου τροφίμων κ.τ.λ.

Η συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών χρειάζεται το συγκεκριμένο πολύτιμο προϊόν έστω και αν στοιχίζει παραπάνω από τα κοινά προϊόντα.

Το αντίστοιχο συμβαίνει και με προϊόντα που χρειάζονται οι νεφροπαθείς, οι διαβητικοί, οι εγκυμονούσες, οι θηλάζουσες μητέρες, οι αθλητές, οι υπερήλικοι, οι νηστεύοντες, οι φυτοφάγοι. Ολοι οι κρίκοι της αλυσίδας χωρίς να κάνουν κάτι πιο δύσκολο ή πιο δαπανηρό από ό,τι κάνουν (ο γεωργός κάνει τα ίδια έξοδα για να καλλιεργήσει την όποια τυχαία ποικιλία σιταριού), συντονισμένοι και συμβολαιοποιημένοι όλοι οι κρίκοι και βγάζοντας το τυχαίο από την παραγωγική αλυσίδα, δημιουργούν υπεραξία στο τελικό προϊόν.

Υπεραξία που μπορούν να καρπωθούν όλοι οι συμμετέχοντες, από τον βελτιωτή, τον γεωργό, τον έμπορο, τον μύλο, τον βιομήχανο τροφίμων, το σουπερμάρκετ, μέχρι τον τελικό χρήστη.

Υπάρχουν αναρίθμητα τέτοια παραδείγματα προϊόντων όχι μόνο τροφίμων αλλά και ζωοτροφών ή ινών βάμβακος ή αρωματικών φυτών για καλλυντικά κ.ά. Γιατί και εκεί άλλη ποικιλία και άλλο βαμβάκι κάνει ένα καλό νήμα ή ένα εσώρουχο και άλλο ένα παιδικό pumber ή γυναικεία σερβιέτα.

Η μικρή κλήρου γεωργία του τόπου μας αλλά και το εξαιρετικό μας περιβάλλον, η παράδοση κ.ά. ταιριάζουν σε μια τέτοια παραγωγή και το νομοθετικό πλαίσιο έχει δημιουργηθεί στο υπουργείο Γεωργίας, ενώ σημαντική οικονομική υποστήριξη έχει προβλεφθεί με τη νέα ΚΑΠ για τέτοιες δραστηριότητες. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα. Ο δρόμος και οι ευκαιρίες είναι ανοιχτές για όλους.

Πηγή: Απόσπασμα από άρθρο του καθηγητή Αθανάσιου Τσαυτάρη στο ΒΗΜΑ – Ολόκληρο το άρθρο εδώ