Στην Ελλάδα σήμερα παράγονται περίπου 5.500 τόνοι αποξηραμένα σύκα. Οι κύριοι νομοί παραγωγής είναι οι Μεσσηνίας, Λακωνίας, Aρκαδίας και Εύβοιας. Σημαντικό μέρος της παραγωγής διακινείται σε διάφορες χώρες της Ε.Ε. και εξάγεται σε Τρίτες χώρες (π.χ.ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία)...

Αποξηραμένα σύκα, ένα εξαγώγιμο προϊόν

Τα αποξηραμένα σύκα αποτελούν συστατικό της διατροφής των Ελλήνων από την Αρχαία Ελλάδα. Είναι προϊόν με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, πλούσιο σε ασβέστιο, φώσφορο, σίδερο, μαγνήσιο και βιταμίνη Α.

Στην αγορά κυκλοφορούν δύο τύπο αποξηραμένων σύκων:

α) ο φυσικός τύπος που έχει χρώμα ανοιχτό καφέ, πλούσιο μελίτωμα και γλυκιά φρουτώδη γεύση.

β) ο λευκασμένος τύπος που παράγεται αφού ο καρπός υποστεί θείωση με SO2  πριν την αποξήρανση με αποτέλεσμα ο φλοιός να  λευκαίνεται και να αποκτά όξεινη γεύση.

Από τα αποξηραμένα σύκα που κυκλοφορούν στην αγορά, αναγνωρισμένα με Προστατευμένη Ονομασία Προέλευσης είναι:

  1. Τα ξηρά σύκα Κύμης.

    Χαρακτηριστικό των σύκων αυτών είναι ότι πριν τοποθετηθούν στον ήλιο για ξήρανση σχίζονται και ανοίγονται. Αφού τελειώσει η διαδικασία ξήρανσης, κλείνονται τα δύο σε ένα και προκύπτει η “ασκάδα”.

  2. Τα ξηρά σύκα Ταξιάρχη

Η καλλιέργεια

Στην Ελλάδα σήμερα παράγονται περίπου 5.500 τόνοι αποξηραμένα σύκα από συκεώνες που καταλαμβάνουν έκταση περίπου 21.000 στρεμμάτων (στοιχεία από την Ενιαία Αίτηση Εκμετάλλευσης για το έτος 2010). Οι κύριοι νομοί παραγωγής είναι οι  Μεσσηνίας, Λακωνίας, Aρκαδίας και Εύβοιας.

Σημαντικό μέρος της παραγωγής (περίπου 3500 τόνοι) διακινείται σε διάφορες χώρες της Ε.Ε. και εξάγεται σε Τρίτες χώρες (π.χ.ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία).

Διαδικασία συγκομιδής-αποξήρανσης-απεντόμωσης-μεταποίησης

Η διαδικασία συγκομιδής νωπών σύκων ξεκινά τον Αύγουστο. Τα νωπά σύκα συλλέγονται  με το χέρι είτε απευθείας από το δέντρο είτε από τα δίχτυα που είναι τοποθετημένα κάτω από τις συκιές. Ακολουθεί η πρώτη διαλογή σύκων που γίνεται απευθείας από τους συκοπαραγωγούς και μετά αποξηραίνονται στον ήλιο είτε όπως είναι, είτε ανοίγονται και επικολλώνται ανά δύο. Στη συνέχεια τα σύκα υπόκεινται υποχρεωτικά σε απεντόμωση. Τα  σύκα που διατίθενται στις  επιχειρήσεις τροφίμων ξηρών σύκων για περαιτέρω επεξεργασία, τυποποίηση και συσκευασία πρέπει οπωσδήποτε να είναι απεντομωμένα.

Η επεξεργασία, τυποποίηση και συσκευασία γίνεται σε επιχειρήσεις τροφίμων που καλύπτουν τις απαιτούμενες από τη σχετική νομοθεσία προδιαγραφές και διαθέτουν τη σχετική άδεια λειτουργίας. Μόνο τα αποξηραμένα σύκα που καλύπτουν τις ποιοτικές προδιαγραφές  οδηγούνται στο εμπόριο, ενώ τα υπόλοιπα απομακρύνονται ως απόσυκα που οδηγούνται για βιομηχανική χρήση (παραγωγή ζωοτροφών, οινοπνεύματος κλπ) .

Ο τομέας της μεταποίησης αποξηραμένου σύκου ενισχύεται στο πλαίσιο του προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013, Άξονας 1 «Διατήρηση και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, της δασοκομίας και του αγροδιατροφικού τομέα», Μέτρο 123  «Προστιθέμενη αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων» Τομέας 9 «Οπωροκηπευτικά» Τμήμα II για τη δράση 9.12 που αφορά επενδύσεις στη μεταποίηση σύκων-σταφίδων.

Ισχύουσα Εθνική Νομοθεσία

  • Π.Δ.άριθμ.966/10-10-1977 (ΦΕΚ325Α΄1977) Περί τυποποιήσεως, συσκευασίας και ποιοτικού ελέγχου των προς εξαγωγήν προοριζομένων ξηρών σύκων και συκόπαστας.
  • Π.Δ. άριθμ.967/10-10-1977 (ΦΕΚ325Α΄1977) Περί συλλογής, αποξηράνσεως, απεντομώσεως και επεξεργασίας σύκων.
  • Π.Δ.άριθμ.1 /3-1-2012 (ΦΕΚ1Α΄2012) Τροποποίηση του Προεδρικού διατάγματος 967/1977 Περί συλλογής, αποξηράνσεως και επεξεργασίας σύκων.
  • Κ.Υ.Α 95477/7352/24-5-1960 (ΦΕΚ 262 Β΄1960) Περί καθορισμού του τύπου του Κρατικού Σήματος δια άπαντα τα εξαγόμενα γεωργικά προϊόντα.
  • Y.Α.141085/09-2-2011 (ΦΕΚ 273Β΄2011) Κατάργηση της με αριθ.285879/03.09.2004 υπουργικής απόφασης “Έλεγχος αφλατοξινώνσε ξηρά σύκα” (ΦΕΚ1370/Β΄/06.09.2004) και της με αριθ.300945/01.10.2004 υπουργικής απόφασης “Έλεγχος ωχρατοξίνης Α΄(ΟΤΑ)στις σταφίδες” (ΦΕΚ1508/Β΄/07.10.2004).
  • Υ.Α.3404/78174/13-7-2012 (ΦΕΚ2192Β΄2012) Καθορισμός λεπτομερειών σχετικά με τη διαδικασία αναγγελίας έναρξης λειτουργίας απεντομωτηρίων σύκων και τα δικαιολογητικά που τη συνοδεύουν.

 Δ/νση Μεταποίησης, Τυποποίησης & Ποιοτικού Ελέγχου Προϊόντων