Αποζημιώσεις για τον περονόσπορο του 2011 – Μία επιτυχής κατάληξη

Αποζημιώσεις για τον περονόσπορο του 2011 – Μία επιτυχής κατάληξη

Σταδιακά (ανά 40 μέρες) και μέχρι το τέλος του έτους θα καταβληθούν οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ προς τους αμπελουργούς για τον περονόσπορο του 2011 δεδομένων και των τρεχουσών υποχρεώσεων για αποζημιώσεις από τις πρόσφατες καταστροφές.

Έντονες εν τω μεταξύ είναι και οι διακυμάνσεις αποζημιώσεων ανά στρέμμα, όχι μόνο ανάμεσα στους νομούς της χώρας, αλλά και μεταξύ των περιοχών των νομών.

Είναι ενδεικτικό ότι στη Λήμνο η αποζημίωση ανέρχεται στα 43 € / στρέμμα, στην Εύβοια από 62-82 € / στρέμμα, ενώ στην περιοχή των Πεζών Ηρακλείου Κρήτης τα αμπέλια με οινοποιήσιμα σταφύλια λαμβάνουν 235 € / στρέμμα, τα επιτραπέζια σταφύλια 350 € / στρέμμα και τα σταφιδάμπελα 61 € / στρέμμα.

Οι αποζημιώσεις είναι αποτέλεσμα συνδυασμών των τιμών της προηγούμενης τριετίας, του ποσοστού ζημιάς, αλλά κυρίως των διαχρονικών αποδόσεων που έχουν δηλώσει οι κατά τόπους ΔΑΟΚ.

Στις ΔΑΟΚ που δήλωναν υψηλές αποδόσεις για τους αμπελώνες τους και είχαν υψηλό ποσοστό ζημιών, οι αμπελουργοί θα αποζημιωθούν με υψηλότερο ποσό ανά στρέμμα.

Διαδικαστικά με προτεραιότητα τους νομούς με μικρό αριθμό αιτημάτων ξεκίνησε ο ΕΛΓΑ τις αποζημιώσεις ενώ ο διοικητικός έλεγχος έχει ξεκινήσει και για τους νομούς με υψηλό αριθμό αιτήσεων (Ηράκλειο, Κορινθία).

Πως φτάσαμε τις αποζημιώσεις

Ήταν Ιούνιος του 2011, όταν το προηγούμενο διάστημα οι συνεχείς έντονες βροχοπτώσεις συνοδευόμενες από μεταπτώσεις της θερμοκρασίας και από υψηλά ποσοστά υγρασίας, κινητοποίησαν της ΚΕΟΣΟΕ ώστε να διερευνήσει την δυνατότητα υπαγωγής της καταστροφής της σταφυλικής παραγωγής στο πρόγραμμα Πολιτικού Σχεδιασμού Εκτάκτων Αναγκών (Π.Σ.Ε.Α.)

Η πρωτοφανής ταχύτητα εξάπλωσης του μύκητα του περονόσπορου, η ανάπτυξη ισχυρών στελεχών ανθεκτικών στα φυτοφάρμακα με σημαντικό κόστος και η αναποτελεσματικότητα των ψεκασμών σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, οδήγησαν την ΚΕΟΣΟΕ να προτείνει στον τότε υπουργό Α.Α.Τ. κ. Σκανδαλίδη στη σύσταση επιστημονικής επιτροπής, προκειμένου να συνταχθεί φάκελος ώστε οι καταστροφές να ενταχθούν στο πρόγραμμα Π.Σ.Ε.Α. Με την επίγνωση ότι ο δρόμος είναι δύσβατος και ότι ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος, η υπαγωγή των καταστροφών στα προγράμματα Π.Σ.Ε.Α. ήταν η μόνη διέξοδος προκειμένου ν’ αποζημιωθούν οι αμπελουργοί η παραγωγή των οποίων σε πολλές περιπτώσεις καταστράφηκε ολοσχερώς.

Είναι αλήθεια ότι το ΥπΑΑΤ ανταποκρίθηκε άμεσα στην πρόταση της ΚΕΟΣΟΕ (2-8-2011) συστήνοντας Επιστημονική Επιτροπή με επικεφαλής τον τότε καθηγητή αμπελουργίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Μ. Σταυρακάκη.

Η Επιτροπή κατά την έρευνά της συνέδεσε τους βιοκλιματικούς με τους μετεωρολογικούς δείκτες των περιοχών και εξέδωσε τεκμηριωμένο πόρισμα τον Μάρτιο του 2012, επιβεβαιώνοντας ότι οι μετεωρολογικές μεταβλητές ήταν καθοριστικός παράγοντας στην εμφάνιση επιδημίας του περονόσπορου, χωρίς να παραγνωρίζει παράλληλα και τις ευθύνες του ανθρώπινου παράγοντα.

Ολόκληρο το προηγούμενο διάστημα με τις συνθήκες της οικονομικής κρίσης να συνθλίβουν τα οικονομικά δεδομένα της χώρας η προσπάθεια της ΚΕΟΣΟΕ αντιμετωπίσθηκε πολλές φορές με ειρωνικά σχόλια για την έκβασή της, αφού επιπλέον οι αποζημιώσεις έπρεπε να βαρύνουν τον ελληνικό κρατικό προϋπολογισμό.

Στο τέλος Ιουνίου 2013 και μετά την απάντηση διευκρινιστικών ερωτημάτων της Commission προς το ΥπΑΑΤ , η Commission έδωσε το πράσινο φως, ώστε το ελληνικό κράτος να προβεί σε αποζημίωση των αμπελουργών που επλήγησαν από τον περονόσπορο το 21011. Η εξέλιξη αυτή κατέδειξε ότι οι δημόσιοι λειτουργοί και οι πανεπιστημιακοί ανέτρεψαν κάθε αμφιβολία των υπαλλήλων της Commission.

Από τον Ιούνιο του 2013 και για ένα ολόκληρο χρόνο ο ΕΛΓΑ, η ΚΕΟΣΟΕ, τοπικά συνδικαλιστικά όργανα αγροτών και πολλοί βουλευτές πίεσαν την τότε κυβέρνηση να εκταμιεύσει τα κονδύλια που είχαν προβλεφθεί. Αισίως τον Ιούλιο του 2014 το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ενέκρινε τη δαπάνη για καταβολή των αποζημιώσεων βάσει των Π.Σ.Ε.Α. στους αμπελουργούς και με τον τριετή αυτό κύκλο, έκλεισε το πολιτικό σκέλος της διεκδίκησης.

Παρά την θετική έκβαση, ορισμένες περιοχές της Ελλάδας τις περίμενε μια αρνητική έκπληξη, αφού εξαιρέθηκαν από τις περιοχές που αναγγέλθηκαν από τον ΕΛΓΑ ως δικαιούχες αποζημιώσεων. Η Αττική, η Ηλεία, η Αχαΐα, η Ζάκυνθος, η Λευκάδα και η Λάρισα παρ’ ότι κατά τις αυτοψίες των ζημιών από τους ελεγκτές του ΕΛΓΑ είχαν εκτιμηθεί ότι υπέστησαν καταστροφές ανώτερες του 30%, δεν περιλαμβάνονταν στις αποζημιώσεις.

Αιτία ήταν η αποστολή από τις ΔΑΟΚ της περιοχής τους, στοιχείων (μέσων όρων παραγωγής σταφυλιών 2010 και 2011), που καταδείκνυαν μικρότερες ζημιές.

Μετά από έρευνα της ΚΕΟΣΟΕ διαπιστώθηκε, είτε ότι τα στοιχεία δεν είναι αξιόπιστα, αφού δεν συνυπολογίζεται η «εισαγωγή» σταφυλιών σε ένα νομό από άλλο νομό, είτε ότι οι αμπελουργοί δεν απεικονίζουν σωστά τις Δηλώσεις Συγκομιδής τους. Για το λόγο αυτό η ΚΕΟΣΟΕ ζήτησε από την πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ επανεξέταση των δεδομένων των περιοχών αυτών και ένταξή τους σε δεύτερη φάση αποζημιώσεων, αίτημα που θα θέσει εκ νέου στην επόμενη κυβέρνηση.

Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2014, οι αμπελουργοί υπέβαλλαν τα αιτήματα αποζημίωσης στους Δήμους της περιοχής τους και αφού προηγήθηκε διοικητικός έλεγχος του ΕΛΓΑ, στις 30/12/2014 πιστώθηκαν από τον ΕΛΓΑ οι τραπεζικοί λογαριασμοί των αμπελουργών στις περιοχές Ιωαννίνων, Εύβοιας, Λήμνου, Δωδεκανήσου, και ορισμένων υποπεριοχών της Κορινθίας και του Ηρακλείου Κρήτης.

Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του 2015 αναμένεται να εξοφληθούν οι αμπελουργοί και στις υπόλοιπες περιοχές.

Πέρασαν τρεισήμισι χρόνια κοπιώδους προσπάθειας κυρίως από την ΚΕΟΣΟΕ για να επέλθουν θετικά αποτελέσματα. Η ΚΕΟΣΟΕ για πρώτη φορά στην ιστορία της ενεργοποιήθηκε για τις επιπτώσεις μιας θεομηνίας (του 2011) και σήμερα πλέον μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι τα κατάφερε, αν και απομένουν οι προσπάθειες για τις περιοχές που εξαιρέθηκαν.

Να τονισθεί ότι η ΚΕΟΣΟΕ πέραν της ηθικής ικανοποίησης, για άλλη μια φορά δεν αποκόμισε κανένα οικονομικό όφελος από τη δράση της.