Η αξία της μέλισσας και η διατροφική σύσταση του μελιού

Η αξία της μέλισσας και η διατροφική σύσταση του μελιού

Το μέλι είναι ένα φυσικό συστατικό που χρησιμοποιείται για την γλυκύτητά του, την ενέργεια και τα δυνητικά του οφέλη στην υγεία.

Το ταξίδι από τη μέλισσα στο βάζο ξεκινά με το νέκταρ των λουλουδιών. Οι μέλισσες συλλέγουν το νέκταρ, κι ένζυμα στο σάλιο τους διασπούν τη σακχαρόζη σε γλυκόζη και φρουκτόζη, οι οποίες αποθηκεύονται στις κερήθρες, για να θρέψουν την κυψέλη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Στην κερήθρα η περίσσεια νερού εξατμίζεται μέσω του σταθερού αερισμού από τα φτερά των μελισσών. Το προκύπτον παχύ, κολλώδες υγρό είναι αυτό που ξέρουμε ως μέλι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός μελιού παγκοσμίως. Οι μεγαλύτερες αποδόσεις συναντώνται στις Ισπανία, Δανία, Ρουμανία και Ουγγαρία. Ωστόσο, καθώς η επιτυχημένη παραγωγή μελιού εξαρτάται από την ευημερία των μελισσών, προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι η Ευρώπη βλέπει μια σημαντική μείωση στις αποικίες μελισσών (16% μείωση μεταξύ 1985 και 2005).

Οι μέλισσες όχι μόνο παράγουν μέλι, αλλά αναλαμβάνουν ένα σημαντικό ρόλο ως επικονιαστές των φυτών. Με δεδομένο το γεγονός ότι το 84% των καλλιεργειών της ΕΕ εξαρτάται από τον επικονιασμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε μια στρατηγική για την υγεία των μελισσών. Πολλαπλοί παράγοντες συμβάλλουν στη μείωση των μελισσών, ένας από αυτούς μπορεί να είναι τα φυτοφάρμακα, τα οποία παρακίνησαν την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) να εκδώσει οδηγία για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων των φυτοφαρμάκων στις μέλισσες.

Διατροφική σύσταση του μελιού

Η εποχή, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, οι τεχνικές κατεργασίας και οι ποικιλίες του νέκταρ των λουλουδιών μπορούν όλα να επηρεάσουν τη σύσταση του μελιού, αλλά ουσιαστικά τα κύρια διατροφικά συστατικά είναι οι υδατάνθρακες (απλά σάκχαρα: φρουκτόζη και γλυκόζη). Εκτός από νερό, το μέλι περιέχει μικρές ποσότητες πρωτεϊνών, βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων, ενζύμων και πολυφαινολών, συμπεριλαμβανομένων των φλαβονοειδών από τη γύρη, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στην ταυτοποίηση της πηγής του μελιού.

 μελι
Το μέλι είναι συνήθως ένα ομοιογενές υγρό που περιέχει ανεπαίσθητα μικρούς κρυστάλλους. Ωστόσο, παράγοντες όπως η πηγή, η χαμηλή θερμοκρασία αποθήκευσης, η μεγαλύτερη περίοδος αποθήκευσης και η υψηλότερη περιεκτικότητα σε γλυκόζη, μπορούν όλα να οδηγήσουν σε κρυστάλλωση: μεγαλύτεροι κρύσταλλοι σχηματίζονται και η υφή γίνεται τραγανή. Προς στιγμή, η διεργασία μπορεί να αντιστραφεί με ήπια θέρμανση. Όμως, η θέρμανση και το φιλτράρισμα του μελιού (για καθαρισμό) μπορεί να επιδράσουν αρνητικά στις ιδιότητές του, για παράδειγμα σκουραίνοντας το χρώμα, καταστρέφοντας ένζυμα και απομακρύνοντας φλαβονοειδή.

Μέλι και υγεία

Το μέλι έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιετίες στην παραδοσιακή ιατρική για τις δυνητικές αντιβακτηριακές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές του ιδιότητες. Το ιατρικού τύπου μέλι χρησιμοποιείται τοπικά στην επίδεση πληγών. Η χαμηλή περιεκτικότητα του μελιού σε υγρασία, το υπεροξείδιο του υδρογόνου και η οξύτητα (μέσο pH 3,9) είναι αφιλόξενα για τα βακτήρια και δίνουν στο μέλι τις αντιβακτηριακές ιδιότητές του.

Ωστόσο, το μέλι μπορεί να περιέχει σπόρια του Clostridium botulinum, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή μόλυνση στα βρέφη, για αυτό και συστήνεται η αποφυγή κατανάλωσης μελιού από παιδιά ηλικίας μικρότερης των 12 μηνών.

Οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες πιστεύεται ότι οφείλονται σε αντιοξειδωτικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένης της χρυσίνης (τύπος φλαβονοειδούς), της βιταμίνης C και της καταλάσης (ένα ένζυμο). Οι ιδιότητες του μελιού εξαρτώνται πιθανώς από την πηγή προέλευσης, τη σύσταση και τη δόση.

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα

Διαβάστε επίσης:

Μάρκετινγκ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων

Ξεκινώντας με τη Μελισσοκομία -Μελισσοκομία Ι

Μελισσοκομία για προχωρημένους – Μελισσοκομία ΙΙ

Η κρυστάλλωση του μελιού (ή αλλιώς ζαχάρωμα)