Δραματική αύξηση της λαθροθηρίας-Αναζήτηση μεθόδων καταπολέμησης

Το 2013 στη Νότιο Αφρική κυνηγήθηκαν παράνομα πάνω από 1000 ρινόκεροι, έναντι 13 το 2007, ενώ το κέρατο του ρινόκερου είναι πλέον πολυτιμότερο από τον χρυσό. Η ΕΕ αποτελεί σημαντική αγορά-προορισμό και σημαντικό σημείο διακομιδής παράνομων ειδών της άγριας πανίδας, ενώ το οργανωμένο έγκλημα διαδραματίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο.

Ο αριθμός των αφρικανικών ελεφάντων που σκοτώνονται παράνομα διπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας τους 22 000 σκοτωμένους ελέφαντες από λαθροθήρες το 2012· η λαθροθηρία ρινόκερων έχει κλιμακωθεί στη Νότιο Αφρική και το κέρατο του ρινόκερου πωλείται για 40 000 ευρώ το κιλό· τέλος, στη λαθροθηρία οφείλεται το 78% των σκοτωμένων τίγρεων στη Σουμάτρα. Τα κόκκαλα τίγρης πωλούνται για 900 ευρώ το κιλό.

Η λαθρεμπορία άγριων ζώων στερεί από πολλές, ιδιαίτερα περιθωριοποιημένες, ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων κοινοτήτων, σημαντικές δυνατότητες βιώσιμης συντήρησης. Οι διασυνδέσεις της λαθρεμπορίας με κυκλώματα διαφθοράς και διακίνησης παράνομου χρήματος, για παράδειγμα με το ξέπλυμα χρήματος, υποσκάπτουν το κράτος δικαίου και την ορθή διακυβέρνηση. Επιπλέον, η λαθρεμπορία πυροδοτεί την περιφερειακή αστάθεια στην Κεντρική Αφρική, όπου παραστρατιωτικές ομάδες χρησιμοποιούν τα έσοδα από τη λαθρεμπορία άγριων ζώων για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων τους, ενώ υποσκάπτει την βιοποικιλότητα και, επομένως, απειλεί την υγεία ζωτικών οικοσυστημάτων.

Ο επίτροπος Περιβάλλοντος Janez Potočnik δήλωσε ότι: «Η λαθρεμπορία άγριων ζώων πλήττει πολύ σοβαρά τη βιοποικιλότητα και πρέπει να βρούμε τρόπους αποφασιστικότερης παρέμβασης. Η διαβούλευση αποτελεί, ελπίζω, το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της ριζικής αλλαγής της προσέγγισής μας.»

Η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Cecilia Malmström δήλωσε ότι: «Η λαθρεμπορία άγριων ζώων δημιουργεί τεράστια κέρδη για οργανωμένες διεθνείς εγκληματικές ομάδες. Η ανακοίνωση που εκδίδουμε σήμερα περιγράφει πώς όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές μπορούν να συνεργαστούν ώστε να καταπολεμηθεί αυτό το έγκλημα πιο αποτελεσματικά.»

Η ΕΕ δραστηριοποιείται την τελευταία δεκαετία στην καταπολέμηση της λαθρεμπορίας άγριων ζώων, έχει θεσπίσει αυστηρούς κανόνες εμπορίας απειλούμενων ειδών, ενώ παρέχει μεγάλης κλίμακας υποστήριξη στις προσπάθειες αναπτυσσόμενων χωρών για την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας άγριων ζώων. Στην Αφρική, η ΕΕ έχει διαθέσει τα τελευταία 30 χρόνια περισσότερα από 500 εκατομμύρια ευρώ για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ενώ ο προϋπολογισμός για σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη να ανέρχεται σε 160 περίπου εκατομμύρια ευρώ.

Το έγκλημα όσον αφορά την άγρια πανίδα είναι εξαιρετικά επικερδές και οι ποινικές διώξεις σπάνιες. Η αυξανόμενη ζήτηση για παράνομα προϊόντα έχει καταστρεπτικές συνέπειες για μια σειρά είδη που ήδη απειλούνται. Η κλίμακα του προβλήματος αλλάζει, γεγονός που θέτει πολλά ερωτήματα σχετικά με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ΕΕ όσον αφορά την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας άγριων ζώων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή ζητεί την υποβολή απόψεων για δέκα ερωτήματα που αφορούν την λαθρεμπορία άγριων ζώων, συμπεριλαμβανομένων της καταλληλότητας του υφιστάμενου πλαισίου, των μηχανισμών που ενδεχομένως θα ενισχύσουν τις σημερινές προσπάθειες για την καταπολέμηση του προβλήματος, του τρόπου που συγκεκριμένα μπορεί να συμβάλει η ΕΕ, της βελτίωσης των γνώσεων και των στοιχείων και της δυνατότητας επιβολής αυστηρότερων κυρώσεων.

Οι παρατηρήσεις μπορούν να υποβληθούν εδώ  έως τις 10 Απριλίου 2014.

Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης και ενός συνεδρίου που θα διεξαχθεί στις 10 Απριλίου 2014 θα ληφθούν υπόψη στην επανεξέταση των υφιστάμενων πολιτικών και μέτρων της ΕΕ στον τομέα αυτό, με σκοπό να μπορέσει η ΕΕ να δράσει αποτελεσματικότερα για την αντιμετώπιση του προβλήματος.