Ελαιόλαδο: Ύψος παραγωγής και τιμών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο

Ελαιόλαδο: Ύψος παραγωγής και τιμών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο

Πιέσεις όχι μόνο στη χώρα μας λόγω των γνωστών παραγόντων (κακές καιρικές συνθήκες, ακαρπία, πλημμελής δακοκτονία), αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη έχουν δημιουργηθεί στην αγορά ελαιολάδου. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της γειτονικής Ιταλίας, με τις προβλέψεις για την παραγωγή να κάνουν λόγο για μείωση της τάξης του 8%.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έγιναν από το ινστιτούτο Ismea, σε συνεργασία με άλλους φορείς και οργανώσεις της Ιταλίας σχετικά με την ελαιοκομική περίοδο 2013-2014 η παραγωγή ελαιόλαδου αναμένεται να σημειώσει πτώση περίπου 8%, παρά το γεγονός ότι το καλοκαίρι οι προσδοκίες για το ύψος της παραγωγής αλλά και την τελική ποιότητα ήταν πιο αισιόδοξες.

Ωστόσο όπως και στην Ελλάδα οι καιρικές συνθήκες δεν ευνόησαν τη σοδειά με αποτέλεσμα την ανάπτυξη ασθενειών της ελιάς. Προβλήματα, σύμφωνα με πληροφορίες, δημιούργησε και η ξηρασία, ιδιαίτερα σε μη αρδευόμενες περιοχές, πιέζοντας τους όγκους παραγωγής.

Επιστρέφοντας στα δεδομένα της παραγωγής, οι προβλέψεις, σπεύδει να σημειώσει το Ismea – θα πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικές και μπορούν να αλλάξουν δεδομένου ότι εξακολουθεί να είναι αβέβαιη η τελική έκβαση της απόδοσης των ελαιώνων.

«Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σκόπιμο να εξεταστεί ότι η αγορά στο σύνολό της, εν αναμονή της ραγδαίας αύξησης της παραγωγής στην Ισπανία θα επηρεαστεί σε σχέση με πέρσι και ότι οι τιμές έχουν ήδη δείξει μια πτωτική τάση αυτό το καλοκαίρι στην Ιταλία και στο εξωτερικό, σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από αυξημένη αύξηση του ανταγωνισμού».

Σε περιφερειακό επίπεδο τώρα, οι προβλέψεις για την Ιταλία χωρίζονται σε δυο επίπεδα, με το βόρειο και τις κεντρικές περιοχές να χαρακτηρίζει η αύξηση της παραγωγής και το υπόλοιπο της χώρας (νότια), να αναμένεται μείωση.

Ακόμα πιο απογοητευτικό είναι το αποτέλεσμα της παραγωγής στη Σαρδηνία, με μείωση 50% σε σχέση με το 2012.

Οι τιμές

Αναφορικά με την εξέλιξη των τιμών, τα τελευταία στοιχεία του Ismea για το μεν έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κυμαίνονται λίγο πάνω από τα 2,80 € ανά κιλό (τιμή παραγωγού), μειωμένες 3,6% σε σχέση με πέρυσι. Για το δε παρθένο ελαιόλαδο το χάσμα είναι ακόμη πιο έντονο, με τιμές περί τα 1,80 ευρώ ανά κιλό σε εθνικό μέσο όρο, περίπου 12% λιγότερο σε σύγκριση με το 2012.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Κρήτη

Προς το τέλος της οδεύει η συγκομιδή των ελιών στην Κρήτη φέτος, νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά εξαιτίας της πολύ μειωμένης σοδειάς.

Η παραγωγή σ’ επίπεδο Κρήτης φέτος θα είναι μειωμένη κατά περίπου 70% και δεν θα ξεπεράσει τους 35.000 τόνους.

Όμως και η μέση οξύτητα του ελαιολάδου που παράγεται φέτος στην Κρήτη αγγίζει τις 5 γραμμές και είναι αυξημένη αισθητά σε σχέση με πέρυσι.

Την ίδια ώρα σύμφωνα με τον ΣΕΔΗΚ, οι τιμές παραγωγού είναι σε επίπεδα που δεν ικανοποιούν τους αγρότες καθώς μόλις και ξεπερνούν τα 2,50 Ευρώ το κιλό οι τρεις γραμμές.

Ο βασικός παράγοντας που εμποδίζει την άνοδο των τιμών παραγωγού στην αγορά της Κρήτης είναι -σύμφωνα με τον επιστημονικό συνεργάτη του ΣΕΔΗΚ Δρ. Νίκο Μιχελάκη- οι χαμηλές τιμές παραγωγού στην Ισπανική αγορά που δεν ξεπερνούν τα 2,20 Ευρώ το κιλό οι τρεις γραμμές.

Μεσσηνία

Στάση αναμονής κρατούν πολλοί παραγωγοί μέχρι την ολοκλήρωση της παραγωγής, καθώς τότε θα κριθούν οι πραγματικές ποσότητες και η ζήτηση στην αγορά – αφού εδώ και αρκετό καιρό εξελίσσεται ένα παιχνίδι με τα μεγέθη της ισπανικής παραγωγής.

Το βέβαιο είναι ότι ως τάση εμφανίζεται μια μικρή άνοδος της τιμής του λαδιού στην Ελλάδα (ήδη η ΕΑΣ Μεσσηνίας αγοράζει προς 2,80 ευρώ το κιλό με τρίμηνη επιταγή).

Εκτιμάται ότι με το κλείσιμο των ελαιοτριβείων θα υπάρχει μια πιο καθαρή εικόνα στην αγορά, και πάντα υπάρχει η κρυφή ελπίδα της ανόδου λόγω της εξαιρετικά μειωμένης παραγωγής στην Ελλάδα.

Ενδεικτικό του παιχνιδιού που γίνεται με την ποσότητα του ελαιόλαδου στην Ισπανία είναι ένα κείμενο το οποίο αναρτήθηκε προσφάτως στην ιστοσελίδα του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) και στο οποίο σημειώνονται τα εξής:

«Eκτιμήσεις από κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς για την παραγωγή της Ισπανίας, που συνεχώς αναθεωρούνται και αντιφάσκουν μεταξύ τους, δημιουργούν ένα τοπίο αβεβαιότητας για τις εξελίξεις στις τιμές παραγωγού, και στην Ισπανία αλλά και στην Ιταλία και Ελλάδα.

Πράγματι, η παραγωγή της Ισπανίας που αρχικά, στα μέσα του θέρους, εκτιμήθηκε από ισπανικές οργανώσεις σε 1.300.000 τόνους, αργότερα στις αρχές Οκτωβρίου, από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιόλαδου αυξήθηκε σε 1.500.000 τόνους. Στην συνέχεια στις 20 Οκτωβρίου η Εταιρεία GEA Westfalia (κατασκευάστρια εξοπλισμού ελαιουργείων) με εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων της τη μείωσε σε 1.350.000 τόνους, ενώ λίγο αργότερα το υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας την ανέβασε σε 1.615.000 τόνους και πριν από μερικές ημέρες (18 Νοεμβρίου) η Οργάνωση Νέων Αγροτών της Σεβίλης (Asaja Sevilla) την κατέβασε με ανακοίνωσή της σε 1.500.000 τόνους.

Έτσι, σύμφωνα με τις διάφορες εκτιμήσεις, η παραγωγή της Ισπανίας μπορεί να κυμανθεί από 1.300.000 έως 1.611.000 τόνους, γεγονός που δημιουργεί τεράστια σύγχυση, αφού η διαφορά των 300.000 τόνων, που υπερβαίνει κατά πολύ την παραγωγή της Ελλάδας, είναι πολύ σημαντική».

Ηλεία

Ανάσα πρόσφερε στους ελαιοπαραγωγούς της Φιγαλείας και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Ζαχάρως, η φετινή παραγωγή που κυμάνθηκε σε υψηλότερα επίπεδα από την περσινή.

Τα ελαιοτριβεία έχουν πάρει «φωτιά», ορισμένα μάλιστα λειτουργούν είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο για να καταφέρουν οι υπάλληλοι να εξυπηρετήσουν όσο γίνεται πιο άμεσα τους πελάτες τους.

Τρία είναι τα ελαιοτριβεία στην περιοχή της Φιγαλείας και σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες και τους υπαλλήλους των μονάδων, η λίστα με τους παραγωγούς-πελάτες είναι αρκετά μεγάλη. Οι παλέτες με τα σακιά που περιέχουν τον καρπό βρίσκονται τοποθετημένες έξω από τα ελαιοτριβεία και «περιμένουν» την σειρά τους… Η επεξεργασία δεν αργεί ν’ αρχίσει και το παρθένο ελαιόλαδο είναι σε λίγες ώρες έτοιμο. Το απίστευτο άρωμα της ελιάς εντός του ελαιοτριβείου αρκεί για ν’ ανοίξει αμέσως η όρεξη…

Αρκετά χρόνια πριν, προτεραιότητα των αγροτών αποτελούσε η παραγωγή όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ποσότητας ελαιολάδου, ενώ ζητούμενο ήταν και η γευστικότητά του. Σε καμία περίπτωση όμως δεν στόχευαν στην ποιότητα. Πλέον τα πράγματα έχουν αλλάξει… οι παραγωγοί αποζητούν μία όσο το δυνατό καλύτερη, ποιοτικά, ελαιοπαραγωγή.

Αλέξανδρος Μπίκας, ΠΑΣΕΓΕΣ

Διαβάστε επίσης: Μαθήματα Βιολογικής Ελαιοκαλλιέργειας στην Ελληνική Γεωργία