Έρευνα αγοράς και εξαγωγές στο Ισραήλ

 Η Ισραηλινή αγορά τροφίμων διακρίνεται από ευρεία ποικιλία προσφερόμενων προϊόντων από εγχώριες και αλλοδαπές εταιρείες τροφίμων. Τα περισσότερα καταστήματα προμηθεύονται τρόφιμα που διαθέτουν πιστοποιητικό Kosher.

Το πιστοποιητικό kosher είναι θρησκευτικού χαρακτήρα και βεβαιώνει ότι το τρόφιμο είναι κατάλληλο προς κατανάλωση σύμφωνα με τους διατροφικούς κανόνες της Εβραϊκής θρησκείας. Εφόσον ο εισαγωγέας τροφίμων επιθυμεί να διαθέσει στην Ισραηλινή αγορά προϊόντα με την ένδειξη “Kosher”, θα πρέπει να λάβει σχετικό πιστοποιητικό από την Ανωτάτη Ραββινική Αρχή.

Βάσει έρευνας της Ισραηλινής Στατιστικής Υπηρεσίας για τις δαπάνες των νοικοκυριών έτους 2011, η μέση μηνιαία καταναλωτική δαπάνη ανά νοικοκυριό ανήλθε 13.967 σέκελ, εκ των οποίων η δαπάνη για τρόφιμα (εξαιρουμένων λαχανικών και φρούτων) συνιστά 13,2% της  συνολικής καταναλωτικής δαπάνης. Από το 13,2% της μηνιαίας καταναλωτικής δαπάνης για τρόφιμα, 0,4% συνιστά η δαπάνη για φυτικά λάδια και τα προϊόντα τους.

58,3% των αγορών τροφίμων από τα νοικοκυριά πραγματοποιούνται σε αλυσίδες καταστήματων super market. Κρέας και ψάρια, καθώς και φρούτα και λαχανικά, αγοράζονται κυρίως σε αλυσίδες καταστημάτων τροφίμων και ειδικευμένα καταστήματα (specialty stores).

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα στην καθημερινή διατροφής των Ισραηλινών νοικοκυριών.  Στην Ισραηλινή αγορά διατίθεται ευρεία γκάμα γαλακτοκομικών προϊόντων. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:

  • Φρέσκα τυριά τύπου cottage και τυριά κρέμα για επάλειψη.
  • Σκληρά & ημίσκληρα τυριά
  • Κατσικίσιο γάλα & τυριά από πρόβειο γάλα
  • Παστεριωμένα μεταποιημένα τυριά
  • Γιαούρτι
  • Επιδόρπια γάλακτος
  • Ροφήματα γάλακτος.

Ιδιαίτερα δημοφιλή προϊόντα στο καταναλωτικό κοινό είναι:

Το λευκό τυρί- απομίμηση της ΠΟΠ φέτα:

Στην αγορά διατίθεται λευκό τυρί «Bulgarian» από την εταιρεία Gad, ενώ και η εταιρεία Τnuva διαθέτει λευκό τυρί με την επωνυμία «Feta Cheese» από αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα.

Δεδομένου ότι το Ισραήλ είναι τρίτη χώρα, δεν ισχύει η νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία των ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων. Επιπλέον και στην Αγροτική Συμφωνία ΕΕ-Ισραήλ, οποία τέθηκε σε ισχύ από 1/1/2010, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν να επανέλθουν σε κατάλληλη χρονική στιγμή, με σκοπό να συζητήσουν ενδεχόμενη συμφωνία σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για γεωγραφικά προϊόντα και άλλα τρόφιμα (Κοινή δήλωση σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις). Συνεπώς, η προστασία των ελληνικών ΠΟΠ στην Ισραηλινή αγορά δύναται επί του παρόντος επιτευχθεί μόνο με διμερή συμφωνία.

Είσοδος στην αγορά

Η αγορά τροφίμων του Ισραήλ προστατεύεται με επιβολή δασμών στις εισαγωγές. Η συμφωνία ΕΕ-Ισραήλ για το εμπόριο αγροτικών προϊόντων, η οποία τέθηκε σε ισχύ από 1/1/2010, προβλέπει προτιμησιακή πρόσβαση, μέσα από την πρόβλεψη ποσοστώσεων άνευ δασμού, στις εισαγωγές μια σειράς τροφίμων  από ΕΕ.

Σημειώνεται, ότι για την υπαγωγή στην αδασμολόγητη ποσόστωση ο εισαγωγέας πρέπει να λάβει άδεια από το Υπουργείο Βιομηχανίας-Εμπορίου του Ισραήλ.

Για την εισαγωγή τροφίμων απαιτείται:

  • Ο εισαγωγέας να διαθέτει (i) πιστοποιητικό εγγεγραμμένου εισαγωγέα (registered importer) από την Υπηρεσία Τροφίμων του Ισραηλινού Υπ. Υγείας καθώς και (ii) άδεια εγκεκριμένης αποθήκης (license for warehouse) για την αποθήκευση τροφίμων.
  • Ο εισαγωγέας να διαθέτει άδεια εισαγωγής για το συγκεκριμένο προϊόν (import license).

Απαιτείται, επίσης, σήμανση της συσκευασίας του προϊόντος στην Εβραϊκή γλώσσα στην οποία περιλαμβάνονται στοιχεία για την σύνθεση του προϊόντος, τον παραγωγό και τον εισαγωγέα.

Οι εισαγωγείς  γνωρίζουν τα ισχύοντα πρότυπα αναφορικά με την σήμανση των προϊόντων και όλα τα δικαιολογητικά που πρέπει να συνοδεύουν το φορτίο και ενημερώνουν σχετικά τους εξαγωγείς.

Κύρια μέθοδος εισόδου στην αγορά του Ισραήλ είναι η συνεργασία με εταιρείες εισαγωγής και διανομής τροφίμων, οι οποίοι συνεργάζονται με χονδρεμπόρους και τις μεγάλες αλυσίδες super-market. Επίσης, οι δύο μεγαλύτερες αλυσίδες super market (Shufersal και Blue Square) διενεργούν και απευθείας εισαγωγές, ενώ διαθέτουν και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label).

Αν και το πιστοποιητικό Kosherδεν είναι υποχρεωτικό για την εισαγωγή τροφίμων στο Ισραήλ  (εξαιρούνται τα κρέατα για τα οποία είναι πάντοτε αναγκαίο), εντούτοις είναι απαραίτητο για την διανομή τροφίμων στις μεγάλες αλυσίδες super-market, στις αλυσίδες  καταστημάτων εστίασης καθώς και στα ξενοδοχεία.

Κύρια μέθοδος εισόδου ξένων εταιρειών στην αγορά γαλακτοκομικών του Ισραήλ είναι:

(α) Συμφωνίες «στρατηγικής συμμαχίας» με εγχώριες γαλακτοβιομηχανίες (λχ συνεργασία Danone με Strauss Group και Yoplait με Tnuva) για διάθεση προϊόντων στην Ισραηλινή αγορά.

 (β) Η συνεργασία με εταιρείες εισαγωγής και διανομής τροφίμων, οι οποίοι συνεργάζονται με χονδρεμπόρους και τις μεγάλες αλυσίδες super-market. Επίσης, οι δύο μεγαλύτερες αλυσίδες super market (Shufersal και Blue Square) διενεργούν και απευθείας εισαγωγές.

Από έρευνα του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Τελ Αβίβ  σε αλυσίδες καταστημάτων super market, η μέση τιμή του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου σε γυάλινο μπουκάλι των 750 ml ανέρχεται σε 40 ΝΙΣ (ιταλικής προέλευσης) και μεταξύ 40-52 ΝΙΣ (ισραηλινής προέλευσης). Κατά περιόδους και με στόχο  την προσέλκυση των καταναλωτών, τυποποιημένο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο διατίθεται σε τιμές «προσφοράς» (μειωμένες κατά 10 περίπου σέκελ από την τιμή διάθεσης).

Η μέση τιμή των τυποποιημένων επιτραπέζιων ελιών (σε συσκευασίες κονσέρβας, γυάλινο ή πλαστικό βάζο) κυμαίνεται -ανάλογα με την ποιότητα/χρώμα/γεύση- μεταξύ 2,5- 5 ΝΙΣ ανά 100 γραμμάρια.

Το επίπεδο του ΦΠΑ για τα μεταποιημένα τρόφιμα ανέρχεται σε 18%.

Δεδομένου ότι η αγορά του Ισραήλ είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική, απαιτείται συστηματική προσπάθεια από πλευράς των Έλληνων εξαγωγέων, όσον αφορά:

  • Στην καθιέρωση σταθερών συνεργασιών με Ισραηλινούς εισαγωγείς
  • Στην επίτευξη ενός συνδυασμού ανταγωνιστικών τιμών και ποιότητας των προϊόντων.
  • Στην τήρηση των ειδικών όρων εισαγωγής που ισχύουν ανά προϊόν
  • Στην τήρηση αυστηρών προδιαγραφών, όσον αφορά στην τυποποίηση και την ποιότητα των προϊόντων.

Απόσπασματα από μελέτη του Γραφείου ΟΕΥ της ελληνικής πρεσβείας στο Τελ Αβίβ