Φρούτα-Λαχανικά: Οι εμπορικές διαπραγματεύσεις Ε.Ε.-ΗΠΑ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δρομολογήσει εντός του 2014  την διαδικασία των εμπορικών διαπραγματεύσεων με πολλές τρίτες χώρες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία ,οι Χώρες Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη) κλπ, για την επίτευξη νέων συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών (Free Trade Agreement).

Όπως αναφέρει ο κ. Πολυχρονάκης, ειδικός Σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών INCOFRUIT – HELLAS, «η υπογραφή της TTIP συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ θα ήταν προς όφελος όλων, παρά το ότι ήδη οι δασμοί μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ είναι ήδη χαμηλοί (κατά μέσο όρο 4 %). Η εκτίμησή αυτή κατά την άποψη μας θα επιβεβαιώνονταν αν υπάρξει άρση των περιττών κανόνων και κανονισμών – των επονομαζόμενων «μη δασμολογικών φραγμών ή ΜΔΦ» και κυρίως εκ μέρους των ΗΠΑ.

Oι εξαγωγές των φυτικών προϊόντων της ΕΕ στην αγορά των ΗΠΑ έχουν σχεδόν σταματήσει, ενώ οι εξαγωγείς των ΗΠΑ έχουν επωφεληθεί από πολύ λιγότερους περιοριστικούς όρους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η άρση αυτών και άλλων εμποδίων θα συμβάλει στην τόνωση των εξαγωγών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Η αναγνώριση μεταξύ των δύο μερών σεβασμού της αρχής της αμοιβαιότητας  θα πρέπει να γίνει διαφορετικά οι Κανόνες του Παγκόσμιου Εμπορίου τίθενται σε δοκιμασία .

Δεν είναι τυχαίο ότι στις ΗΠΑ, που είναι από τους μεγάλους παγκόσμιους αγοραστές των φρούτων και λαχανικών, έχουν μειωθεί οι εισαγωγές  από την ΕΕ, παρά το ότι οι  εξαγωγές της ΕΕ από το 1999 και μετά αυξήθηκαν προς όλους τους κύριους προορισμούς , εκτός από αυτές  προς τις ΗΠΑ. Η μεγαλύτερη πτώση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ συνέβη σε φρέσκα λαχανικά (μειώθηκε στο 47% από το 1999), κυρίως στις ντομάτες (από 72 εκατομμύρια ευρώ το 1999 σε 1,8 εκατομμύρια ευρώ το 2011), προφανώς λόγω του ανταγωνισμού από τις μεξικανικές εξαγωγές. Όσο για τις πωλήσεις κοινοτικών φρούτων στις ΗΠΑ, η κατάσταση διαγράφεται κάπως  καλύτερη με μια μέτρια μείωση. Από τα επεξεργασμένα λαχανικά κέρδη καταγράφηκαν για επεξεργασμένες τομάτες.

Όσον αφορά το διμερές εμπόριο Ελλάδας-ΗΠΑ στα οπωροκηπευτικά (νωπά και μεταποιημένα) η αξία του ανέρχεται σε 100 εκ έναντι 19 αντίστοιχα με κύρια προϊόντα τα μεταποιημένα (κομπόστες) και με μοναδικό σχεδόν νωπό προϊόν τα ακτινίδια .

Σύμφωνα με τον INCOFRUIT – HELLAS, τα βασικά σημεία των συμφωνιών στα οποία θα πρέπει να βρεθεί λύση μέσω των διαπραγματεύσεων,  είναι:

α) ευέλικτες διαδικασίες στον φυτοϋγειονομικό τομέα για τη διευκόλυνση του πραγματικού ανοίγματος των αγορών αυτών σε ευρωπαϊκές και ελληνικές εξαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών, που μέχρι σήμερα κυριαρχούνται  από φυτοϋγειονομικά εμπόδια,

β) η με αμοιβαιότητα άρση κάθε άμεσου ή έμμεσου εμποδίου (δασμοί, ποσοστώσεις, άδειες εισαγωγής, διμερείς και όχι ενιαίων συμφωνιών).