ΑΠΟΨΗ: Η καρτελοποίηση του πρωτογενούς τομέα

ΑΠΟΨΗ: Η καρτελοποίηση του πρωτογενούς τομέα

του Γκέβρου Ιωάννη, Τεχνολόγος Γεωπόνος, Φυτικής Παραγωγής MSc

Όλοι μας ως καταναλωτές έχουμε αναρωτηθεί για το πολύ υψηλό κόστος των αγρό-διατροφικών και άλλων προϊόντων που αγοράζουμε σε αλυσίδες σουπερ μάρκετ καθώς και σε διάφορα αλλά σημεία πώλησης. Σε κάθε  γεγονός ασφαλώς υπάρχει και το αιτιατό, το αποτέλεσμα δηλαδή που συνδέεται με την αιτία. Στην προκειμένη περίπτωση ένας εύλογος και αυτόματος συνειρμός θα οδηγούσε τον κάθε καταναλωτή στο συμπέρασμα, ότι το αίτιο των πολύ υψηλών τιμών των προϊόντων του πρωτογενή τομέα οφείλεται στο υψηλό κόστος παραγωγής της πρώτης ύλης. Κάπως έτσι μένοντας στην εύκολη αυτή απάντηση και υπό αυτό το πρίσμα θα έκλεινε ένα τεράστιο θέμα με οικονομικό και σαφέστατο κοινωνικό αντίκτυπο σε γεωργούς, καταναλωτές και όλους τους εμπλεκόμενους στην αγροδιατροφική αλυσίδα.

Όσο αληθοφανής φαίνεται ο παραπάνω συλλογισμός, άλλη τόση όμως είναι η απόσταση που έχει από την αλήθεια. Μια αλήθεια που οι αριθμοί την κάνουν απόλυτη. Και ως γνωστόν  οι αριθμοί και τα μαθηματικά δεν δέχονται επικρίσεις καθώς είναι η επιστήμη που δεν αμφισβητείται από κανέναν. Ένα λίτρο λοιπόν αγελαδινού γάλακτος πωλείται από τον κτηνοτρόφο κοντά στα 45 λεπτά και καταλήγει στον καταναλωτή στο 1,5 ευρώ. Τριπλασιάζεται η αξία της πρώτης ύλης. Ως αντίλογος επί τούτου μπορεί να ειπωθεί το  κόστος μεταποίησης, συσκευασίας και διανομής. Όμως οι αριθμοί είναι και πάλι αμείλικτοι. Σε σχεδόν όλα τα αγροτικά προϊόντα η τιμή του παραγωγού είναι 2 και 3 φορές μικρότερη από την τιμή που φτάνει στον καταναλωτή.

Σε κάθε στρέβλωση της αγοράς όμως κάποιοι χάνουν και κάποιοι κερδίζουν. Εν προκειμένω χάνουν οι αγρότες και οι καταναλωτές. Στους πρώτους συνεχίζεται ακάθεκτη η πρωτοφανής άμεση μείωση του εισοδήματος τους και στους δεύτερους γίνεται έμμεση μείωση του εισοδήματος μέσω της μείωσης της αγοραστικής τους δύναμης. Και όλα αυτά εν μέσω μιας τεράστιας οικονομικής κρίσης που βιώνει η πατρίδα μας.

Στην άλλη όψη του νομίσματος, δηλαδή σε αυτούς που κερδίζουν, βιομήχανοι, χονδρέμποροι, μεσίτες, μεσάζοντες. Όποιο όνομα και αν τους δοθεί θα είναι πάντα οι ενδιάμεσοι και αυτοί που θα κερδίζουν ολοένα και περισσότερα εις βάρος των αδύναμων κρίκων, αγροτών και καταναλωτών. Τα λεγόμενα καρτέλ που και υπάρχουν στον πρωτογενή τομέα και γίνονται όλο και ισχυρότερα.

Σε ορισμένες δε περιπτώσεις έχει στηθεί τόσο πολύ μονοπωλιακά η αγορά που 3-4 επιχειρηματίες διαχειρίζονται την τύχη χιλιάδων παραγωγών κρατώντας όμηρους τους ίδιους, τις οικογένειες τους αλλά και ολόκληρους κλάδους παραγωγής. Χωρίς κανένα έλεγχο με θεμιτά και αθέμιτα μέσα ισχυροποιούνται πέραν του υγιούς ανταγωνισμού. Σε όλο αυτό το πλαίσιο μεγάλος απών είναι το υγιές συνεταιριστικό κίνημα των αγροτών. Οι περισσότερες ενώσεις αγροτικών συνεταιρισμών βρίσκονται σε αναστολή λειτουργίας για ποικίλους λόγους κάνοντας τον παραγωγό έρμαιο στα συμφέροντα του μεγαλοεπιχειρηματία.

Το 2012 υπήρξε μία φωτοβολίδα έναντι σε αυτό το σαθρά δομημένο σύστημα με το γνωστό κίνημα της πατάτας. Με βάση το ομώνυμο προϊόν και τη βοήθεια κάποιων εθελοντών έγινε μια προσπάθεια αυτοοργάνωσης των παραγωγών αγροτικών προϊόντων με τους καταναλωτές  χωρίς την μεσολάβηση εμπόρων,  με στόχο την προσπάθεια ελέγχου της ενδιάμεσης κερδοσκοπίας και την ελάττωση της ακρίβειας. Δυστυχώς όπως η φωτοβολίδα στην αρχή έκανε λάμψη έχοντας και  τη βοήθεια των τηλεοπτικών φακών, έπειτα  όμως έπεσε και σήμερα σχεδόν δεν υφίσταται.

Και η κερδοσκοπία συνεχίζεται…