Ο κλάδος οίνου στην Ισπανία-Παραγωγή, εξαγωγές, κρασιά ΠΟΠ-ΠΓΕ

Η Ισπανία είναι από τις σημαντικότερες παραγωγούς οίνου και προϊόντων μούστου παγκοσμίως. Κατέχει την πρώτη θέση ως προς την επιφάνεια των καλλιεργειών (περίπου 1 εκ. εκτάρια), την τρίτη θέση ως προς το μέγεθος της παραγωγής (έπειτα από τη Γαλλία και την Ιταλία) και την δεύτερη ως προς τον όγκο των εξαγωγών (τέταρτη με βάση την αξία).

Η σπουδαιότητα του κλάδου σε επίπεδο οικονομικό και κοινωνικό καλύπτει ολόκληρη τη χώρα. Τα σημαντικότερα μερίδια παραγωγής σταφυλιού που προορίζονται για παρασκευή οίνου έχουν οι ακόλουθες περιοχές (Αυτονομίες): Καστίλη λα Μάντσα (49%), Εκστρεμαδούρα (9%), Βαλένθια (7%), Καστίλη και Λεόν (6%), Καταλωνία (5%), Αραγωνία, Μούρθια και Ριόχα (4%) και Ανδαλουσία (3%). Επί της συνολικής παραγωγής σταφυλιού, λίγο περισσότερο από το ήμισυ είναι κόκκινα και τα υπόλοιπα λευκά.

Ως προς τις ποικιλίες, οι σημαντικότερες είναι: το λευκό vino blanco airen (24% των καλλιεργειών), το κόκκινο tempranillo (21%) και ακολουθούν τα κόκκινα bobal, garnocha, monastrell και τα λευκά macabeo και pardina.

Η παραγωγή κρασιού και η θέση των ΠΟΠ-ΠΓΕ

Το 2012 ο κλάδος αντιπροσώπευε το 4,9% της τελικής γεωργικής παραγωγής. Η παραγωγή κρασιού, το εν λόγω έτος, ήταν μειωμένη κατά -14,4%, σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, ως προς τον όγκο (οι τιμές αυξήθηκαν κατά 39%). Ο κύκλος εργασιών ανήλθε σε € 1,25 δισ. (αύξηση 25%).

Μολονότι η ζήτηση για τα κοινά επιτραπέζια κρασιά μειώνεται, εκείνη για τα ποιοτικά αυξάνεται, ιδίως στις αγορές του εξωτερικού.

Εκ της εσοδείας 2012/13, 13,61 εκ. εκατόλιτρα πρόκειται για κρασιά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), εκ των οποίων 8,1 εκ. ήταν κόκκινα/ροζέ και 4,4 εκ. λευκά. Επίσης, 2,94 εκ. εκατόλιτρα ήταν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), ενώ τα υπόλοιπα ήταν 3,2 εκ. δεν ήταν ούτε ΠΟΠ ούτε ΠΓΕ. Τέλος, 11,6 εκ. εκατόλιτρα δεν είχαν ένδειξη ποιότητας.

 Δομή κλάδου – Πάνω από 4.000 οινοποιεία

Στην Ισπανία υπάρχουν άνω των 4.000 οινοποιείων που παράγουν κρασί, αφρώδη ποτά και λικέρ, τα περισσότερα από τα οποία είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους. Οι συνεταιρισμοί αποτελούν το 12% του συνόλου και αντιστοιχούν στο 60% της παραγωγής (σε αυτούς υπάγονται 211.000 καλλιεργητές). Η Καστίλη λα Μάντσα έχει τα περισσότερα οινοποιεία (25%) και έπονται η Καταλωνία (16%), η Καστίλη και Λεόν (11,5%) και η Ανδαλουσία (9%).

Πέραν των μικρομεσαίων οινοποιείων, υπάρχει περιορισμένος αριθμός μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες διευρύνουν σταδιακά το μερίδιο αγοράς τους. Συγκεκριμένα, λειτουργούν οκτώ εταιρείες με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των € 100 εκ.

Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κατέχουν μερίδιο 42,1% επί των πωλήσεων. Εκ των επώνυμων προϊόντων, η πρώτη εταιρεία έχει μερίδιο 14,3% (με ετήσιο κύκλο εργασιών περίπου € 340 εκ.) και η δεύτερη 4,6% (€ 290 εκ.).

Εξωτερικό εμπόριο

Το 2013 οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά -12,5% σε όγκο, ενώ αυξήθηκαν κατά 5,3% σε αξία. Με κριτήριο την αξία των εξαγωγών, τα εμφυαλωμένα προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης ήταν η σημαντικότερη κατηγορία (40,5% του συνόλου), ακολουθούμενα από τα αφρώδη κρασιά (17,5%). Με βάση τον όγκο, την πρώτη θέση έχουν τα κρασιά άνευ Ονομασίας Προέλευσης ή σε μορφή χύδην (45,3%). Η μέση τιμή του ισπανικού κρασιού που εξήχθη το 2013 ήταν € 1,37 / λίτρο.

Οι κύριες εξαγωγικές αγορές είναι η Γερμανία (15,6% σε αξία και 16% σε ποσότητα), το Ην. Βασίλειο (13,2% και 8,5%), η Γαλλία (9,9% και 19,7%), οι ΗΠΑ (9,5% και 3,7%), η Ελβετία (4,3% και 1,5%) και η Ιταλία (4,1% και 10,2%).

Οι εισαγωγές αυξήθηκαν, σε ποσότητα, κατά 23,9% (€ 160,6 εκ. κιλά) και σε αξία κατά 9,6% (€ 182,2 εκ.). Παραδοσιακά, κύριος προμηθευτής της Ισπανίας είναι η Ιταλία (κυρίως κρασί που προορίζεται για προσμίξεις). Ακριβότερα προϊόντα οίνου είναι όσα εισάγονται από τη Γαλλία (σαμπάνια) και δευτερευόντως από τη Γερμανία, ενώ χαμηλού κόστους είναι εκείνα που εισάγονται από τη Χιλή, την Αργεντινή, την Πορτογαλία και τη Ν. Αφρική.

Η πολύ μικρή ποσότητα ελληνικών κρασιών που εισάγεται στην Ισπανία, προορίζεται, στην πλειοψηφία της, για τα εστιατόρια ελληνικής κουζίνας.

Κατανάλωση

Τα τελευταία πέντε έτη η κατανάλωση κρασιού μειώθηκε κατά 0,6 λίτρα κατά κεφαλή και η αντίστοιχη δαπάνη κατά € 2,1.

Ως προς την πραγματοποιούμενη δαπάνη, τα εμφυαλωμένα κρασιά κατέχουν επίσης το σημαντικότερο μερίδιο με 83% (€ 18,5 ανά άτομο), τα αφρώδη κρασιά 13% (€ 2,9 ανά άτομο) και το χύμα κρασί 4% (€ 0,9 ανά άτομο).

Το μεγαλύτερο μέρος των αγορών πραγματοποιείται στα σουπερμάρκετ (59,6%) και εν συνεχεία στις υπεραγορές (21,3%), στις κάβες (6,3%), στους συνεταιρισμούς (1,1%) και σε άλλα εμπορικά καταστήματα (11,7%).

Κρασιά Ονομασίας Προέλευσης

Η Ισπανία διαβαθμίζει την παραγωγή κρασιών Ονομασίας Προέλευσης σε τέσσερις κατηγορίες, που καλύπτουν 85 γεωγραφικές ζώνες:

Vino de Pago

Η παραγωγή γίνεται σε περιοχές με εφαρμογή πολύ αυστηρών κριτηρίων. Ο προσδιορισμός αποδίδεται σε ανεξάρτητα κτήματα. Σήμερα υπάρχουν τέτοιες 11 ζώνες (8 στην Καστίλη λα Μάντσα και 2 στη Ναβάρα).

Denominacion de Origen Calificada

Αποδίδεται σε περιοχές με αποδεδειγμένο ιστορικό παραγωγής καλής ποιότητας. Στην συγκεκριμένη κατηγορία υπάρχουν 2 ζώνες (Ριόχα και Πριοράτ).

Denominacion de Origen

Αποδίδεται σε περιοχές με παραγωγή κρασιού μέσης ποιότητας. Υπάρχουν 67 ζώνες.

Vino de Calidad con Indicacion Geografica

Στην εν λόγω κατηγορία κατατάσσονται περιοχές όπου η παραγωγή βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Υπάρχουν 6 ζώνες.

Οι σημαντικότερες αγορές για τα εμφυαλωμένα ισπανικά κρασιά ονομασίας προέλευσης είναι: Ην. Βασίλειο (€ 184,1 εκ.), Γερμανία (€ 154,5 εκ.), ΗΠΑ (€ 139,9 εκ.), Ελβετία (€ 82 εκ.), Ολλανδία (€ 56,8 εκ.), Καναδάς (€ 47,6 εκ.), Κίνα (€ 46,2 εκ.), Μεξικό (€ 33,1 εκ.), Σουηδία (€ 32,8 εκ.) και Γαλλία (€ 31,1 εκ.).

Οι εισαγωγές το 2012 αυξήθηκαν κατά 71% σε όγκο και 1,2% σε αξία (κυρίως Ιταλία).

Διαβάστε επίσης:

Ρεκόρ εξαγωγών για τα ιταλικά κρασιά-Οι 3 κυριότερες χώρες εισαγωγής

Οι κορυφαίοι όμιλοι σε πωλήσεις κρασιών στις Η.Π.Α.