Λιγότεροι επικονιαστές, λιγότερα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά τρόφιμα – Απουσία δραστικών μέτρων

Λιγότεροι επικονιαστές, λιγότερα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά τρόφιμα – Απουσία δραστικών μέτρων

Η σημασία των επικονιαστών για τη φύση και για τον άνθρωπο είναι αδιαμφισβήτητη .

Στην ΕΕ, σχεδόν τα 4/5 των αγριολούλουδων και των καλλιεργειών στις εύκρατες ζώνες εξαρτώνται σε διάφορους βαθμούς από την επικονίαση από έντομα.

Οι επικονιαστές αυξάνουν την ποσότητα και βελτιώνουν την ποιότητα των τροφίμων και, σε τελική ανάλυση, διασφαλίζουν τον εφοδιασμό μας σε τρόφιμα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι άγριοι επικονιαστές στην ΕΕ έχουν μειωθεί σε αφθονία και ποικιλότητα. Το 2016, η συνολική αξιολόγηση της κατάστασης των επικονιαστών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι για τη μείωση των άγριων επικονιαστών ευθύνεται η αυξανόμενη απειλή από την ανθρώπινη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής του κλίματος.

Μείωση άνω του 40%

Μια παγκόσμια έκθεση αξιολόγησης του 2019 για τα έντομα επιβεβαίωσε την αρνητική τάση όσον αφορά τον αριθμό των εντόμων, καθώς άνω του 40 % των ειδών των εντόμων απειλείται με εξαφάνιση.

Τα κυρίως απειλούμενα είδη εντόμων είναι οι πεταλούδες, οι σκώροι, οι μέλισσες και τα κολεόπτερα.

H μείωση των επικονιαστών μεταφράζεται σε στροφή από τις πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά καλλιέργειες (φρούτα, λαχανικά και καρποί με κέλυφος) για τις οποίες είναι απαραίτητοι οι επικονιαστές, προς βασικές καλλιέργειες υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, φτωχότερες σε θρεπτική αξία (όπως το ρύζι, ο αραβόσιτος, ο σίτος, η σόγια και η πατάτα).

Η απώλεια οικοτόπων λόγω της στροφής προς την εντατική γεωργία και η χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων συγκαταλέγονται μεταξύ των κύριων αιτίων της μείωσης αυτής.

Δείκτης … οι πεταλούδες

Ελλείψει στοιχείων για άλλα είδη εντόμων, τα διαθέσιμα δεδομένα παρακολούθησης για τις πεταλούδες μπορούν να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση πολλών άλλων ειδών εντόμων.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ συλλέγουν δεδομένα για 17 είδη πεταλούδων στις χορτολιβαδικές εκτάσεις, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης των πεταλούδων. Στη συνέχεια ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος χρησιμοποιεί τα εν λόγω δεδομένα για τον υπολογισμό του ευρωπαϊκού δείκτη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από το 1990, ο πληθυσμός των πεταλούδων που αποτελούν αντικείμενο της παρακολούθησης έχει μειωθεί κατά 39 %, ποσοστό που καταδεικνύει σημαντική μείωση, αν και η κατάσταση μοιάζει να έχει σταθεροποιηθεί από το 2013. 

Απουσία αποτελεσματικών μέτρων

Το 2018, η Επιτροπή δρομολόγησε την πρωτοβουλία για τους επικονιαστές, σε μια προσπάθεια συντονισμού της προσέγγισής της για την ανάσχεση της μείωσης των άγριων επικονιαστών.

Δυστυχώς, για ακόμη μία φορά, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει ότι η επίδραση της πρωτοβουλίας αυτής στην ανάσχεση της μείωσης ήταν μικρή και ότι έχρηζε καλύτερης διαχείρισης προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της. Επιπλέον, ούτε οι πολιτικές για τη βιοποικιλότητα και τη γεωργία ούτε η νομοθεσία για τα φυτοφάρμακα προέβλεπαν επαρκή μέτρα για την προστασία των άγριων επικονιαστών.