Μια όαση με 1.200 δέντρα και 350.000 θάμνους της ελληνικής χλωρίδας

Μια όαση με 1.200 δέντρα και 350.000 θάμνους της ελληνικής χλωρίδας

Ενα αναπάντεχο μεσογειακό τοπίο, γεμάτο γνώριμες ευωδιές και χρώματα μέσα στο τσιμέντο. Ενας πράσινος λόφος, που στην κορυφή του θα προσφέρει μια εκπληκτική θέα στον Φαληρικό Ορμο. Το πάρκο του Κέντρου Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου στην Καλλιθέα αρχίζει πλέον να παίρνει την τελική του μορφή, διεκδικώντας την ίδια προσοχή με τους «διάσημους» γείτονές του, τα κτίρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Λυρικής Σκηνής.

Το πάρκο θα καταλαμβάνει έκταση 170 στρεμμάτων (λίγο μεγαλύτερο από τον Εθνικό Κήπο), καλύπτοντας το 85% του οικοπέδου στο οποίο ανεγείρεται το κτιριακό συγκρότημα του Κέντρου Πολιτισμού. Η διαμόρφωση ξεκινάει από το επίπεδο του φυσικού εδάφους και καταλήγει σε ύψος 16 μέτρων στην πλευρά της παραλιακής λεωφόρου, «ανεβαίνοντας» στις στέγες της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, καθώς και του κτιρίου πάρκινγκ.

Ποια είναι, λοιπόν, η αίσθηση που θα έχει ο επισκέπτης μπαίνοντας στο πάρκο; Οπως εξηγεί στην «Κ» η Ελλη Παγκάλου, αρχιτέκτων τοπίου και επικεφαλής της πολυπληθούς ομάδας που έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και τη δημιουργία του πάρκου (από κοινού με το γραφείο της Deborah Nevins), στο βόρειο και στο δυτικό τμήμα (στις πλευρές της Καλλιθέας και του Πειραιά αντίστοιχα) οι δρόμοι της γειτονιάς «προεκτείνονται» μέσα στο πάρκο με τη μορφή μονοπατιών. Η γραμμική χάραξη του αστικού ιστού χαλαρώνει όσο ο επισκέπτης μπαίνει στο εσωτερικό του πάρκου και ανηφορίζει προς τις δύο πλευρές του λόφου. «Ανεβαίνοντας, ο επισκέπτης θα έχει διαφορετικά σημεία ενδιαφέροντος, ώστε να μην προσφέρουμε μόνο την υπέροχη θέα του Φαληρικού Ορμου. Γι’ αυτό και οι περισσότεροι χώροι φύτευσης είναι περίοπτοι», εξηγεί.

Μέσα στο πάρκο, υπάρχουν επιμέρους «πυρήνες». Στην ανατολική πλευρά αναπτύσσεται ο μεσογειακός κήπος. Στο δυτικό άκρο βρίσκεται ένας λαβύρινθος που σχηματίζεται στο έδαφος με χτυπητούς κυβόλιθους. Στο κέντρο του πάρκου, το αποκαλούμενο «μεγάλο γρασίδι», ένα ξέφωτο 4,5 στρεμμάτων που προσφέρεται για υπαίθριες εκδηλώσεις, όπως συναυλίες και κινηματογραφικές προβολές. Στο βορειοδυτικό άκρο θα βρίσκεται ένα υπαίθριο σιντριβάνι με πίδακες νερού στο έδαφος, το καφέ του πάρκου, ένας λαχανόκηπος και τρεις παιδικές χαρές, η καθεμία για διαφορετική ηλικία. Στη δυτική πλευρά θα δημιουργηθεί ένας χώρος με έμφαση στην άθληση: μια ευθεία 200 μέτρων με ειδικό δάπεδο και υπαίθρια όργανα άθλησης. Στην αντίθετη πλευρά, ένας χώρος με υπαίθρια μουσικά παιχνίδια για παιδιά, μια αναφορά στη Λυρική. «Σε όλο το πάρκο θα υπάρχουν κινητά έπιπλα, χρωματιστές καρέκλες από αλουμίνιο τις οποίες θα μπορείς να μετακινείς. Ετσι το πάρκο θα αποκτήσει μια εποχικότητα στη χρήση του: αλλού θα κάθεσαι στις Αλκυονίδες του Ιανουαρίου και αλλού το καλοκαίρι».

Τα κύρια μονοπάτια θα είναι από «πατημένο χώμα», ώστε να απορροφείται το νερό της βροχής και ταυτόχρονα να δίνεται η αίσθηση ότι περπατάς σε φυσικό περιβάλλον. «Το σκυρόδεμα περιορίζεται στις οριοθετήσεις των χώρων φύτευσης», εξηγεί η κ. Παγκάλου.
xartis1

Στη μελέτη του πάρκου περιλαμβάνεται και η ανάπλαση της προ πολλού εγκαταλελειμμένης εσπλανάδας. «Γίνεται ένας νέος σχεδιασμός των επιπέδων και δημιουργείται μια κλίμακα προς την πλευρά του καναλιού νερού. Οι κλίμακες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως κερκίδες. Στην αρχή της εσπλανάδας θα γίνουν γραμμικές φυτεύσεις με κουκουναριές και όσο πλησιάζουμε τη θάλασσα, θα διατηρηθούν τα υπάρχοντα παρτέρια και φυτά». Κανάλι και εσπλανάδα θα βρίσκονται εκτός της περίφραξης.

Οαση με 1.200 δέντρα και 350.000 θάμνους

Οι φυτεύσεις στο πάρκο ξεκίνησαν τον Μάιο του 2014. Συνολικά θα φυτευθούν 1.200 δέντρα και 350.000 θάμνοι που προέρχονται από την ελληνική χλωρίδα. «Σήμερα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι φυτεύσεις θάμνων. Επίσης έχουν φυτευθεί τα περισσότερα δέντρα στον λόφο: ελιές, χαρουπιές, κουμαριές, αμυγδαλιές και κυπαρίσσια. Δεν έχουν ακόμη φυτευθεί οι κουκουναριές και τα πλατάνια», λέει η αρχιτέκτων κ. Παγκάλου. «Στο ξέφωτο θα χρησιμοποιηθεί ένας χλοοτάπητας που κιτρινίζει στις χαμηλές θερμοκρασίες, ώστε να υπάρχει σήμανση των εποχικών εναλλαγών. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα δυναμικό τοπίο, που να εξελίσσεται. Επίσης, αυτή την περίοδο κατασκευάζεται η υποδομή για τη φύτευση του δώματος του κτιρίου στάθμευσης. Οσο ανεβαίνουμε στον λόφο, η βλάστηση θα τροποποιείται, όπως σε έναν πραγματικό λόφο. Τα δώματα της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Λυρικής δεν θα έχουν θάμνους ή δέντρα, αντίθετα με τον λόφο πάνω από το πάρκινγκ, ώστε να δημιουργείται μια διαφορά στην εμπειρία του επισκέπτη».

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ