Προσπάθειες για τη διάσωση των παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών

Προσπάθειες για τη διάσωση των παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών

Στα πλαίσια της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον περιορισμό της αλιείας, λαμβάνονται τα τελευταία 20 χρόνια συγκεκριμένα μέτρα απόσυρσης αλιευτικών σκαφών, με τη διαδικασία της διάλυσης.

Ανάμεσα στα προς απόσυρση σκάφη όμως, υπήρχαν και υπάρχουν μερικά παραδοσιακά με αξιόλογη πολιτιστική αξία.

Για τη διάσωση των παραδοσιακών σκαφών έχουν γίνει ως σήμερα κάποιες προσπάθειες, με λιγοστά αποτελέσματα.

Ειδικότερα:

  • Στην περίοδο 1994-1999, στην οποία διαλύθηκαν 1285 σκάφη, εγκρίθηκε για πρώτη φορά, πιλοτικά και μόνο για την Ελλάδα, η εξαίρεση διάλυσης 15 τέτοιων αλιευτικών σκαφών. Τελικά για το σκοπό αυτό χρηματοδοτήθηκαν μόνο 5 καθώς και 5 Μουσειακοί χώροι για την ανάδειξή τους.
  • Στην περίοδο 2000-2006, όταν για πρώτη φορά θεσμοθετήθηκε η διάσωση αλιευτικών σκαφών με μουσειακή αξία, ως συμπληρωματικό μέτρο της διάλυσης, διαλύθηκαν 2198 σκάφη και διασώθηκαν 21, για τα οποία οι νέοι ιδιοκτήτες ανέλαβαν πλήρως την υποχρέωση διατήρησης και διάθεσής τους σε εκθεσιακό χώρο.
  • Στην περίοδο 2007-2013 διαλύθηκαν 1037 και υπήρξε μόνο ένα αίτημα για διάσωση ενός σιδερένιου σκάφους κι αυτό από το Υπουργείο Πολιτισμού, λίγο πριν τη λήξη του προγράμματος, που τελικά δεν υλοποιήθηκε γιατί ο ιδιοκτήτης προτίμησε να πουλήσει το σκάφος σε άλλον αλιέα, παρά να το αποσύρει.

Έχουμε δηλαδή ως σήμερα διαλύσει συνολικά 4.520 σκάφη, από την έναρξη των προγραμμάτων απόσυρσης και δυστυχώς μόνο τα 26 έχουν χαρακτηριστεί ως παραδοσιακά. Και το χειρότερο όλων είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών που χαρακτηρίστηκαν παραδοσιακά και διασώθηκαν, σήμερα έχει πρόβλημα συντήρησης.

Στα πλαίσια της περιόδου 2014-2020 από τα αλιευτικά σκάφη που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και ανέρχονται στα 15.000 υπέβαλλαν αίτημα απόσυρσης 1290 και η διαδικασία ανέδειξε 763 δικαιούχους και 522 επιλαχόντες. Σημειώνεται ότι ένα μέρος των επιλαχόντων αυτών μπορούν να μπουν στο πρόγραμμα απόσυρσης, εφόσον θα υπάρξουν χρήματα που δεν απορροφήθηκαν, από τους δικαιούχους .

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από κοινού με το Υπουργείο Πολιτισμού, έχει εντοπίσει 39 ξύλινα σκάφη ηλικίας άνω των 40 χρόνων που θα μπορούσαν να χριστούν ως υποψήφια παραδοσιακά και αναζητά λύσεις που θα επιτρέψουν τη διάθεση και συντήρησή τους .

Παράλληλα εξετάζεται η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου για την προστασία και ανάδειξη των παραδοσιακών σκαφών και της ξυλοναυπηγικής τέχνης του ελληνικού χώρου, που θα ορίζει ποια αλιευτικά σκάφη χαρακτηρίζονται ως παραδοσιακά (προδιαγραφές κλπ), τις διαδικασίες με τις οποίες αυτά τα σκάφη θα χρησιμοποιούνται ως μουσειακά εκθέματα καθώς και την εύρεση πόρων για τη διατήρηση και συντήρησή τους.