Ο Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης

Σε κάθε γωνιά του πλανήτη βρίσκει πλέον θέση το «κόκκινο χρυσάφι» της ελληνικής γης, ο περιβόητος κρόκος Κοζάνης, τον οποίο εδώ και 43 χρόνια ο Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης εξακολουθεί και παράγει ακατάπαυστα, απασχολώντας συνολικά περί τους 5 χιλ. εργαζομένους.

Ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης ιδρύθηκε το 1971, απαρτίζεται από περίπου 1.000 μέλη, έχοντας τη συνολική ευθύνη της συγκέντρωσης, επεξεργασίας, τυποποίησης και διάθεσης του προϊόντος, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητά του και να αποφεύγεται η νοθεία που γινόταν στο παρελθόν, από τους εμπορομεσίτες, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση και την αρνητική εικόνα του προϊόντος.

Σύμφωνα με στοιχεία του Συνεταιρισμού, στις καταναλώτριες χώρες περιλαμβάνονται η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, οι ΗΠΑ, η Ελβετία, η Αγγλία, η Γερμανία, οι Σκανδιναβικές και Κάτω Χώρες, τα ΗΑΕ και η Ιαπωνία.

Η έλλειψη διαπραγματευτικής ικανότητας, καθώς και η αδυναμία διερεύνησης της διεθνούς αγοράς, οδήγησαν τους παραγωγούς το 1966 στην ίδρυση του Ελεύθερου Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών, ο οποίος και μετονομάστηκε το 1971 σε Αναγκαστικό Συνεταιρισμό Κροκοπαραγωγών Κοζάνης.

Από τότε μέχρι και σήμερα η επωνυμία του Συνεταιρισμού παραμένει η ίδια, ενώ στις διεθνείς σχέσεις του χρησιμοποιεί την επωνυμία «Cooperative De Safran/ Crocos – 50010 Kozani». Ο Συνεταιρισμός έχει την έδρα του στο χωριό Κρόκος του Νομού Κοζάνης, μέσα στην οποία βρίσκονται οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις των μελών του, ενώ κάθε παραγωγός έχει την υποχρέωση να παραδίδει το προϊόν στον Συνεταιρισμό για κοινή διαχείριση.

Η καλλιέργεια

Μοναδική κροκοκαλλιεργούμενη περιοχή της χώρας μας είναι η περιοχή της Κοζάνης, σε μερικά χωριά της οποίας (Κρόκος, Καρυδίτσα, Αγία Παρασκευή, Άνω Κώμη, Κάτω Κώμη, Λευκοπηγή, Πετρανά κ.λπ.) γίνεται από πάρα πολλά χρόνια συστηματική καλλιέργεια του φυτού.

Ύστερα δε από τις κατά καιρούς αυξομειώσεις των καλλιεργούμενων εκτάσεων και αφού απειλήθηκε η εξαφάνισή τους, κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια (1941-1950) καλύπτει σήμερα γύρω στα 3.000 στρέμματα από τα οποία 1.000 στρέμματα είναι βιολογικής καλλιέργειας και βρίσκονται κατανεμημένα στις κτηματικές περιοχές του Νομού Κοζάνης. Η ετήσια παραγωγή κατά τα τελευταία χρόνια, ήταν γύρω στα 1.200 – 2.000 κιλά κόκκινου κρόκου.

Η συγκέντρωση του προϊόντος κρόκου στο Συνεταιρισμό αρχίζει αμέσως μετά την ξήρανση, διαλογή και καθαρισμό των στιγμάτων, ενώ κατόπιν επεξεργασίας, συσκευάζονται και διατίθενται στην αγορά σε μικρές συσκευασίες των 0,5, 1, 2, 4 και 28 γραμμ.

Ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης το 1997 έχει αποκτήσει πιστοποιητικό διασφάλισης ποιότητας ISO 9001 και έχει αναπτύξει πιστοποιημένη βιολογική καλλιέργεια κρόκου.Επίσης, η ονομασία «Κρόκος Κοζάνης» έχει καταχωρηθεί ως προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ).