Τα ειδικά μέτρα ενίσχυσης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου

Τα ειδικά μέτρα ενίσχυσης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου

του Χρήστου Αυγουλά, Ομότιμος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Με τον Κανονισμό (ΕΚ )2019/93 του Συμβουλίου της Ε.Ε. εφαρμόζονται εδώ και αρκετά χρόνια ειδικά μέτρα ενίσχυσης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου Πελάγους (εξαιρούνται η Κρήτη, η Ρόδος και η Εύβοια) στον πρωτογενή τομέα.

Με την αρχική εφαρμογή του Κανονισμού το 1993 προβλέφθηκε η ενίσχυση στις μεταφορές αλεύρων και αποξηραμένων ζωοτροφών στα νησιά του Αιγαίου, για να αντιμετωπιστεί το υψηλό κόστος μεταφοράς, εξαιτίας του απομακρυσμένου πολλών μικρών νησιών και της δυσκολίας ευχερούς πρόσβασης. Προβλέφθηκε, συγχρόνως, η ενίσχυση (επιδότηση) της πρωτογενούς παραγωγής σε διάφορους τομείς, όπως στην καλλιέργεια της πατάτας, την ελαιοκαλλιέργεια για την διατήρηση της παραδοσιακής καλλιέργειας των ελαιώνων, στην αμπελοκαλλιέργεια για παραγωγή κρασιού στις παραδοσιακές ζώνες (φυτική παραγωγή) αλλά και για την παραγωγή μελιού, στη διατήρηση θηλαζουσών αγελάδων, δαμαλίδων και αρσενικών βοοειδών (ζωική παραγωγή).

Το 2005, με εσωτερική αναδιανομή των κονδυλίων του Κανονισμού και με αξιοποίηση των ποσών που έμεναν κάθε χρόνο αναξιοποίητα σε συγκεκριμένους κωδικούς, κατορθώσαμε, χωρίς να υπερβούμε τον συνολικό προϋπολογισμό, να εντάξουμε στο καθεστώς στήριξης και άλλα παραδοσιακά προϊόντα των Νησιών του Αιγαίου, όπως την καλλιέργεια του φασολιού, την καλλιέργεια της μικρής ντομάτας (ντοματάκι) και της φάβας Σαντορίνης, των δαμάσκηνων της Σκοπέλου, της αγκινάρας της Τήνου, του μανταρινιού της Καλύμνου, των εσπεριδοειδών του κάμπου της Χίου, με 50 ευρώ ανά στρέμμα. Συγχρόνως, εντάξαμε στον Κανονισμό την ενίσχυση των μαστιχόδενδρων της Χίου με 1.000.000 ευρώ κάθε χρόνο (1 ευρώ ανά μαστιχόδενδρο). Προγραμματίστηκε επίσης η ενίσχυση της παραγωγής παραδοσιακών τυριών σε ένα αμέσως επόμενο στάδιο.

Οι αλλαγές που προτάθηκαν έγιναν αποδεκτές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και λειτούργησαν αυτόματα θετικά υπέρ της διατήρησης και επέκτασης των συγκεκριμένων καλλιεργειών.

Το δεδομένο αυτό δείχνει τον δρόμο της ένταξης στο καθεστώς στήριξης των νησιών και άλλων γεωργικών προϊόντων, όπως λαχανικών (ντομάτες, μελιτζάνες, κολοκύθια κ.ά.) αλλά και οσπρίων (ρεβίθια, μπιζέλια, λούπινα κ.ά.), με αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής και την ευχερή διάθεση σε καλές τιμές (κυρίως κατά την τουριστική περίοδο) και αντίστοιχη μείωση την εισαγωγή ομοειδών προϊόντων από το εξωτερικό, που δεν έχουν καμιά σχέση με την ποιότητα των προϊόντων που παράγονται και καταναλώνονται επιτόπου.

Oπως έχει διδάξει η πείρα του παρελθόντος, οι αλλαγές που θα προταθούν, εφόσον είναι τεκμηριωμένες, θα γίνουν εύκολα δεκτές από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Συγχρόνως, πρέπει να αναληφθεί μια καινούργια προσπάθεια αύξησης του συνολικού προϋπολογισμού του Κανονισμού για τα νησιά του Αιγαίου, για να ενταχθούν στο καθεστώς στήριξης όσο το δυνατόν περισσότερα παραδοσιακά, τοπικά προϊόντα, αλλά και η στήριξη καθενός να είναι ικανοποιητική.

Το τελευταίο αυτό θα δεν είναι εύκολο, μπορεί όμως με την κατάλληλη προετοιμασία και προβολή του θέματος να γίνει κατορθωτό. Ας μην ξεχνούμε ότι η αντίστοιχη στήριξη προϊόντων που παράγονται σε άλλα νησιά της Ε.Ε. (π.χ., Αζόρες) είναι πολύ ισχυρότερη.