Η θέση των ελληνικών γεωργικών προϊόντων στην πορτογαλική αγορά

Η θέση των ελληνικών γεωργικών προϊόντων στην πορτογαλική αγορά

Επιμέλεια: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Το 2014, οι πορτογαλικές εισαγωγές τροφίμων-ποτών ανήλθαν συνολικά σε 7,7 δις €, εκ των οποίων το 82% προήλθε από χώρες της ΕΕ και το 18% από τρίτες χώρες.

Παραδοσιακά η Ισπανία είναι ο βασικός εμπορικός εταίρος της Πορτογαλίας, προμηθεύοντας το 1/3 του συνόλου των πορτογαλικών εισαγωγών και το 49% των εισαγωγών τροφίμων-ποτών. Ακολουθεί ως προμηθεύτρια χώρα τροφίμων-ποτών η Γαλλία (8%), η Ολλανδία (6%), η Γερμανία (5%), η Σουηδία (3%), η Βραζιλία (3%), η Ιταλία (2%), οι ΗΠΑ, το Ην. Βασίλειο, κλπ..

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 22η θέση με ποσοστό 0,49% επί του συνόλου των πορτογαλικών εισαγωγών τροφίμων-ποτών.

Οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων-ποτών στην Πορτογαλία αφορούν σε ποσοστό 83% πρωτογενή αγαθά, ενώ το υπόλοιπο 17% αφορά προϊόντα τροφίμων-ποτών της μεταποιητικής βιομηχανίας.

Σε επίπεδο επιμέρους κατηγοριών προϊόντων τα βασικά προϊόντα που εισάγει η Πορτογαλία από την Ελλάδα είναι:

  • ιχθυηρά (28,5εκ.€), – Η Ελλάδα κατέχει την έβδομη θέση ως προμηθεύτρια χώρα –
  • καπνά (6,5εκ.€),
  • δημητριακά (4,8εκ.€),
  • βαμβάκι (4εκ.€),
  • καρποί και φρούτα βρώσιμα (1,2€),
  • παρασκευάσματα λαχανικών & καρπών (0,903€),
  • κρέατα (0,817€),
  • κακάο και παρασκευάσματα (0,609€),
  • γαλακτοκομικά (0,32€),
  • διάφορα παρασκευάσματα διατροφής (0,32€).

Συνολικά οι ανωτέρω κατηγορίες συνιστούν το 99,7% των ελληνικών εξαγωγών αγροτικών προϊόντων και προϊόντων τροφίμων στην Πορτογαλία.

Ελληνικές εξαγωγές ανά προϊόν

Νωπή τσιπούρα και λαβράκι: η Ελλάδα είναι ο δεύτερος προμηθευτής κατέχοντας το 37% της πορτογαλικής αγοράς στα εν λόγω είδη με κύριο και μοναδικό ανταγωνιστή την Ισπανία.

Κατεψυγμένα ψάρια: η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη ως προμηθεύτρια χώρα με ποσοστό 17% (3εκ.€) ή 650 τόνους, με μερίδιο 10%. Βασικοί ανταγωνιστές είναι η Ισπανία και η Ολλανδία.

Ακατέργαστα καπνά: οι ελληνικές εξαγωγές ακατέργαστων καπνών ανέρχονται σε 2,3εκ€, αντίστοιχα. Η Ελλάδα κατέχει ποσοστό 4,3% επί των εισαγωγών με βασικούς ανταγωνιστές την Ιταλία, την Αργεντινή, την Τουρκία, την ΠΓΔΜ, την Βουλγαρία.

Σιτάρι σκληρό: οι ελληνικές εξαγωγές ανέρχονται σε 4,1εκ.€ ή 12.585 τόνους, καλύπτοντας το 9,7% των πορτογαλικών εισαγωγών το 2014. Βασικοί προμηθευτές είναι η Ισπανία, ο Καναδάς και η Γαλλία.

Βαμβάκι: οι ελληνικές εξαγωγές ανέρχονται σε 4εκ.€, καλύπτοντας το 0,81% των πορτογαλικών εισαγωγών που ανέρχονται σε 494εκ.€. Η Ινδία, η Ισπανία, η Τουρκία και το Πακιστάν προμηθεύουν το 57% των εισαγωγών. Ακολουθούν με μικρότερο μερίδιο οι: Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Αίγυπτος, Κίνα, Γερμανία, Ην.Βασίλειο, Γαλλία, κ.ά..

Κονσερβοποιημένα ροδάκινα: η αξία των ελληνικών εξαγωγών είναι χαμηλή (650.000€). Πάντως, η Ελλάδα κατέχει την δεύτερη θέση μετά την Ισπανία (92%) ως προμηθεύτρια χώρα με ποσοστό 6,4%.

Παρθένο ελαιόλαδο: σχεδόν αποκλειστικός προμηθευτής είναι η Ισπανία με μερίδιο επί των εισαγωγών 98%. Δεν πραγματοποιούνται καθόλου εισαγωγές από Ελλάδα.

Τυρί και γιαούρτι: οι ελληνικές εξαγωγές γιαουρτιών ανήλθαν το 2014 σε 6,8 τόνους, έναντι 5,3 τόνους το 2013. Βασικός προμηθευτής η Ισπανία (67% επί του συνόλου) και ακολοθούν η Γαλλία και η Γερμανία. Όσον αφορά τα τυριά η Ελλάδα κατατάσσεται στην 11η θέση ως προμηθεύτρια χώρα, με μερίδιο επί των εισαγωγών 0,1%. Η Ισπανία, η Γερμανία και η Γαλλία προμηθεύουν το 77% των πορτογαλικών εισαγωγών.

Οπωροκηπευτικά και φρούτα: Η Πορτογαλία είναι σχετικά αυτάρκης σε φρούτα και λαχανικά, λόγω του μεσογειακού κλίματος και των εύφορων εδαφών της. Οι αλυσίδες διανομής προμηθεύονται κατά κανόνα τα προϊόντα τους από τοπικούς παραγωγούς, συμπληρώνοντας τυχόν ελλείψεις ή αυξημένη ζήτηση από την γειτονική Ισπανία. Εξαίρεση αποτελούν τα εποχιακά προϊόντα και τα τροπικά φρούτα, τα οποία εισάγονται από χώρες της Αφρικής και Λατινικής Αμερικής.

Τα τελευταία έτη δεν καταγράφονται καθόλου πορτογαλικές εισαγωγές οπωροκηπευτικών από την Ελλάδα. Όσον αφορά τα φρούτα, από Ελλάδα εισάγονται κυρίως κατεψυγμένα κεράσια με προσθήκη ζάχαρης, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του παραδοσιακού λικέρ της Πορτογαλίας Ginja. Περιστασιακά, κυκλοφορούν μεμονωμένες ποσότητες άλλων προϊόντων ελληνικής προέλευσης (κυρίως ακτινιδίων) τα οποία εισάγονται μέσω άλλων κοινοτικών χωρών (Ισπανίας, Γερμανίας), σε περιόδους που δεν επαρκεί η εγχωρίως παραγόμενη ποσότητα.

Επίσης, προοπτική έχουν στην πορτογαλική αγορά ξηροί καρποί και φρούτα (σύκα, καρύδια, αμύγδαλα και σταφίδες), κυρίως σε συσκευασίες ιδιωτικής ετικέτας που ολοένα κερδίζουν ακόμα περισσότερο έδαφος στην Πορτογαλία. Τέλος, ζήτηση υπάρχει για εισαγωγές ροδιών, καθώς και υποτροπικών φρούτων (μάνγκο, λωτοί), καλλιέργειες των οποίων υφίστανται σε κατάλληλες κλιματολογικά περιοχές της Ελλάδας, αν και σε περιορισμένες ποσότητες.

 Πρόσβαση στην αγορά

Αναφορικά με παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα διατροφής (ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές, το κρασί, το μέλι και τα τυριά), οι ελληνικές εξαγωγές είναι μηδαμινές έως ανύπαρκτες (όπως στην περίπτωση του ελαιολάδου, κρασιών).

Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι πρόκειται για παραδοσιακά προϊόντα της πορτογαλικής παραγωγής, με αποτέλεσμα οι Πορτογάλοι να προτιμούν και να θεωρούν ποιοτικά καλύτερα τα τοπικά προϊόντα και να καταναλώνουν τα εισαγόμενα ως delicatessen. Πάντως, αν και δεν εμφανίζονται στα στατιστικά στοιχεία διμερούς εμπορίου, κυκλοφορούν στην πορτογαλική αγορά και ποσότητες παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων (ελαιόλαδο, κρασί, κ.ά.) τα οποία εισάγονται μέσω άλλων ευρωπαϊκών χωρών, π.χ. μέσω Γερμανίας προϊόντα που διατίθενται στα καταστήματα Lidl, ή μέσω Ισπανίας προϊόντα που διατίθενται στα καταστήματα El Corte Inglês.

Τα τελευταία χρόνια οι εκδηλώσεις/δράσεις προώθησης των ελληνικών εξαγωγών στην Πορτογαλία ήταν ελάχιστες, λόγω της γνωστής δημοσιονομικής δυσχέρειας επιχειρηματικών και κρατικών φορέων. Υφίσταται, συνεπώς, ευρύ πεδίο εν δυνάμει δραστηριοποίησης με σκοπό την προώθηση των ελληνικών εξαγωγών, ενδεικτικά:

  • συμμετοχή ελληνικών φορέων και εταιρειών σε Διεθνείς Εκθέσεις αγροτικών προϊόντων, τροφίμων-ποτών,
  • πραγματοποίηση επιχειρηματικών αποστολών,
  • πραγματοποίηση στοχευμένων εκδηλώσεων προώθησης προϊόντων σε συνεργασία με ελληνικούς και πορτογαλικούς κλαδικούς φορείς.
Στοιχεία του γραφείου ΟΕΥ της ελληνικής πρεσβείας στη Λισσαβώνα