O τομέας των βιολογικών προϊόντων στη Γερμανία

Στη Γερμανία το 2012 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), χρησιμοποιούνταν 1.043.528 εκτάρια γης για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων (αύξηση +2,7% έναντι του 2011), τα οποία αντιστοιχούσαν στο 6,3% του συνόλου της καλλιεργούμενης γης.

Ο αριθμός των εταιρειών που παρήγαγαν βιολογικά προϊόντα το 2012 ανήλθε σε 23.096 (αύξηση 2,6% έναντι του 2011). Στη Γερμανία η πλειονότητα των εταιρειών παραγωγής βιολογικών προϊόντων είναι οργανωμένες σε συνδέσμους (Bioland, Demeter, Naturland, Biokreis, Biopark, Ecoland, Ecovin, Gaea, Okohoefe), τα μέλη των οποίων κατέχουν το 68,3% της βιολογικά χρησιμοποιούμενης γης. Συνολικά οι εταιρείες παραγωγής βιολογικών προϊόντων αντιστοιχούν στο 8% του συνόλου των εταιρειών παραγωγής αγροτικών προϊόντων.  To μέσο μέγεθος γης των εν λόγω εταιρειών ανερχόταν σε 58,8 εκτάρια.

Οικονομικά στοιχεία για τον κλάδο των βιολογικών

Τα έσοδα των παραγωγών βιολογικών προϊόντων το 2011, παρουσίασαν αύξηση κατά 7% έναντι του 2010 (κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών παραγωγού και της ζήτησης) και ανήλθαν σε 1,39 δις ευρώ. Τα έσοδα των βιολογικών μονάδων αντιστοιχούσαν στο 1/5 του συνολικού κύκλου πωλήσεων του λιανεμπορίου τροφίμων. Τα βιολογικά φρούτα, λαχανικά και πατάτες συνεισέφεραν το 24% των εσόδων. Η ίδια κατάσταση εκτιμάται ότι συνεχίστηκε και το 2012.

Ο κύκλος πωλήσεων βιολογικών τροφίμων το 2012 στη Γερμανία, ανήλθε σε 7 δισ. ευρώ (+6% έναντι του 2011). Το μερίδιο του κύκλου πωλήσεων βιολογικών τροφίμων επί του κύκλου πωλήσεων των τροφίμων ανήλθε σε 3,9% (από 3,7% το 2011). Προϊόντα με αύξηση κύκλου πωλήσεων άνω του 10% το 2012 ήταν το κρέας, κονσέρβες, ψάρι, δημητριακά.

Εισαγωγές βιολογικών

Το 2011 σύμφωνα με μελέτη του ΑΜΙ, η Γερμανία εισήγαγε βιολογικά σιτηρά (15%), καρότα (48%), ντομάτες (80%), πάπρικα (90%), μήλα (50%), γάλα για πόση (32%), βούτυρο (26%).

Οι σημαντικότερες χώρες εισαγωγής το 2011 ήταν για τα σιτηρά η Ιταλία, Ρωσία, Καζακστάν, Ρουμανία, Σλοβακία, για τις πατάτες το Ισραήλ, Αίγυπτος και Αυστρία, για καρότα, κρεμμύδια και αυγά η Ολλανδία, για φρούτα και λαχανικά η Ισπανία, Ιταλία, και για πάπρικα – τομάτες το Ισραήλ.

 Έρευνα για το βιολογικό κρασί

Οσον αφορά στο βιολογικό κρασί το 2011 πραγματοποιήθηκε έρευνα μεταξύ 600 καταναλωτών σε 6 γερμανικές πόλεις. Τα σημαντικότερα συμπεράσματα ήταν ότι η μέση μηνιαία κατανάλωση κρασιού ήταν 2,5 λίτρα εκ της οποίας το 50% αφορούσε σε βιολογικό κρασί. Βιολογικό κρασί για τους καταναλωτές σήμαινε σε ποσοστό 54% «χαμηλή περιεκτικότητα σε χημικά», σε ποσοστό 31% «καλύτερη γεύση – προστασία περιβάλλοντος  – αειφορία», σε ποσοστό 7% «πολύ υψηλή τιμή» και σε ποσοστό 4% «κακή γεύση». Οι καταναλωτές θα αγόραζαν περισσότερο βιολογικό κρασί αν υπήρχε μεγαλύτερη προσφορά (37% των απαντήσεων), αν η τιμή ήταν χαμηλότερη (32%), και αν η γεύση ήταν καλύτερη (30%). Οι καταναλωτές προτιμούσαν περισσότερο τα βιολογικά κρασιά από τη Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία. Οι τιμές που πλήρωσαν οι καταναλωτές για βιολογικό λευκό και κόκκινο κρασί κυμάνθηκαν από 4,99 – 6,99 ευρώ ανά λίτρο.

Οσον αφορά  στις βιολογικές ζωοτροφές (από το 2015 η εκτροφή ζώων για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων οφείλει να είναι 100% βιολογική) αναμένεται περαιτέρω αύξηση της ζήτησης εξαιτίας και της αύξησης του εν λόγω ζωικού κεφαλαίου. Η Γερμανία προσπαθεί να αυξήσει την εγχώρια παραγωγή βιολογικών ζωοτροφών προερχόμενο από την τοπική παραγωγή, για λόγους στήριξης του εισοδήματος των γεωργών. Από την εν λόγω αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης θα ωφεληθούν και οι εισαγωγές.

Aπό έρευνα του 2012, έχει διαφανεί η σύγκρουση μεταξύ των χρήσεων γης για βιολογική και ενεργειακή χρήση. Οσο αυξάνουν οι τιμές μίσθωσης γης για την καλλιέργεια φυτών με σκοπό την παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο τόσο μειώνεται το ποσοστό της χρησιμοποιούμενης γης για βιολογική καλλιέργεια. Μόνη εξαίρεση αποτελούν η Βαυαρία και Βάδη Βυρτεμβέρη, στις οποίες παρατηρείται αύξηση τόσο στις εκτάσεις γης για βιολογική καλλιέργεια όσο και στις τιμές μίσθωσης γης για ενεργειακή χρήση. Η αναμενόμενη αύξηση των μονάδων παραγωγής βιοαερίου εκτιμάται ότι θα πιέσει περισσότερο τις εκτάσεις γης για βιολογική καλλιέργεια.

Καλές προοπτικές στην αγορά βιολογικών προϊόντων – Ευκαιρίες εξαγωγών

Η αγορά βιολογικών προϊόντων εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται κυρίως λόγω της ευαισθητοποίησης του Γερμανού καταναλωτή σε θέματα διατροφής και υγείας, ο οποίος είναι διατεθειμένος, σύμφωνα με έρευνες, να πληρώσει υψηλότερη τιμή, εφόσον πεισθεί για την αυθεντικότητα, την τοπική προέλευση, τη σήμανση του προϊόντος με τo χαρακτηριστικό «Fairness», τη προστασία του περιβάλλοντος, τη φροντισμένη εκτροφή του ζώου, τη γεύση, φρεσκάδα και τη συμβολή του βιολογικού προϊόντος στην υγεία του.

Το 2012 παρατηρήθηκε μεγάλη ζήτηση για βιολογικά προϊόντα εγχώριας παραγωγής, η οποία όμως δεν επαρκεί, αφού η ένταξη νέων εκτάσεων γης για βιολογική παραγωγή γίνεται με αργούς ρυθμούς. Η συνολική ζήτηση για βιολογικά προϊόντα εκτιμάται ότι θα συνεχισθεί και θα καλυφθεί από αυξανόμενες εισαγωγές.

Από το 2015 η υποχρέωση εκτροφής των ζώων που εκρέφονται για την παραγωγή βιολογικών προϊόντων, αναμένεται να πιέσει ανοδικά τις εισαγωγές βιολογικών ζωοτροφών.

Τα παραπάνω στοιχεία σηματοδοτούν μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα. Τα εκ φύσεως χαρακτηριστικά των ελληνικών βιολογικών προϊόντων είναι ικανά να καλύψουν τις ανάγκες της γερμανικής αγοράς απευθυνόμενα σε καταναλωτές υψηλού διαθέσιμου εισοδήματος, διατεθειμένους να καταβάλλουν υψηλότερο τίμημα.

Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Μόναχο, Γραφείο ΟΕΥ- Χριστίνα Στεφανίδου