του Φάνη Τζαγκαράκη. Τα σαλιγκάρια, αν θυμηθούμε παλαιότερες εποχές, τα έτρωγαν κυρίως οι άνθρωποι της υπαίθρου. Ήταν μια θρεπτική, υγιεινή, νόστιμη, εύκολα συλλεγόμενη, οικονομική τροφή και μάλιστα νηστίσιμη, γιατί χρονικά η συλλογή τους γινόταν πριν το Πάσχα...

Ξεκινώντας με τη σαλιγκαροτροφία

του Φάνη Τζαγκαράκη, Επιστημονικός Συνεργάτης και Εκπαιδευτής της Ελληνικής Γεωργίας

Τα σαλιγκάρια, αν θυμηθούμε παλαιότερες εποχές, τα έτρωγαν κυρίως οι άνθρωποι της υπαίθρου. Ήταν μια θρεπτική, υγιεινή, νόστιμη, εύκολα συλλεγόμενη, οικονομική τροφή και μάλιστα νηστίσιμη, γιατί χρονικά η συλλογή τους γινόταν πριν το Πάσχα, με την αύξηση της θερμοκρασίας και την σχετική υγρασία που υπάρχει την Άνοιξη. Σήμερα τα σαλιγκάρια έγιναν είδος πολυτελείας και τα ρεστοράν στο εξωτερικό, αλλά και αρκετά στη χώρα μας, τα έχουν συμπεριλάβει στο μενού τους.

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια στην Ελλάδα τα εδώδιμα σαλιγκάρια προερχόταν από φυσικούς πληθυσμούς και ως εκ τούτου ήταν ένα προϊόν εποχιακό, συνδεόμενο με τις τοπικές παραδόσεις. Μάλιστα τις δεκαετίες του 1960-90 είχαμε ραγδαία ανάπτυξη του κλάδου της εμπορίας και μεταποίησης σαλιγκαριών. Συλλέγονταν σε ετήσια βάση μέχρι 1.000 τόνοι σαλιγκαριών. Τις περιόδους αυτές οι ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις ήταν σε άνθηση και από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, τόσο ως προς την μεταποίηση όσο και στη διάθεση νωπών σαλιγκαριών. Σύμφωνα με στοιχεία, περί το 1988 οι εισαγωγές σαλιγκαριών στη Γαλλία (ζωντανά και κατεψυγμένα) από τη χώρα μας αποτελούσαν το 25% των εισαγωγών της. Στα δε μεταποιημένα, οι εισαγωγές προερχόταν από την Ελλάδα σε ποσοστό 80%. Αργότερα παρουσιάστηκε μια σημαντική κάμψη στον τομέα του σαλιγκαριού.Όμως τα τελευταία χρόνια άρχισαν να δημιουργούνται κάποιες μονάδες στην χώρα μας, που απασχολούνται με την εκτροφή των σαλιγκαριών.

Σήμερα παρατηρούνται μειώσεις των φυσικών πληθυσμών που οφείλονται κύρια στις κλιματικές αλλαγές, στις αλλαγές των καλλιεργειών (μονοκαλλιέργειες), στα φυτοφάρμακα, τα νιτρικά, τις πυρκαγιές, τις εκχερσώσεις στις άκρες των αγρών, κλπ.

Επειδή η δραστηριότητα της εκτροφής σαλιγκαριών στην νέα της μορφή διαφέρει απ’ ότι παλαιότερα (της τεχνογνωσίας του 1990) και επειδή υπάρχει τρομερή έλλειψη πληροφόρησης από την μια μεριά, αλλά και συγχρόνως μεγάλο ενδιαφέρον για δημιουργία μεσαίων έως και μεγάλων μονάδων εκτροφής σαλιγκαριών σε επιχειρηματική βάση, θεώρησα σκόπιμο να συγγράψω κάποιες σκέψεις σαν μια αρχή γι’αυτούς που «ψάχνονται» στον τομέα της σαλιγκαροτροφίας. Σε καμία περίπτωση ένα βιβλίο δεν θα αντικαταστήσει ένα σύμβουλο, ιδίως για την κλειστή εκτροφή, όπου απαιτείται υψηλή τεχνογνωσία και πολλές λεπτομέρειες.

Η ανάπτυξη της σαλιγκαροτροφίας αποτελεί ένα ζητούμενο για τη χώρα μας. Είναι μια ζωοτεχνική εκτροφή, ένας εξειδικευμένος κλάδος αγροτικής/ζωικής παραγωγής που θα συμβάλει (αν τελικά υπάρξουν χειροπιαστά αποτελέσματα παραγωγής προϊόντος) στην ανύψωση του αγροτικού εισοδήματος, τόσο ως συμπληρωματικό αλλά και ως κύριο εισόδημα.

Θα πρέπει να τεθούν όμως από την αρχή όλα σε μια ορθολογική βάση, να προσεχθεί το θέμα ποιότητα-πιστοποίηση γιατί σ’αυτόν τον τομέα μπορούμε να έχουμε υπεροχή έναντι των άλλων ανταγωνιστικών χωρών και να φέρουμε τα προϊόντα μας σε πιο πλεονεκτική θέση. Μην ξεχνάμε ότι και σε ανάλογες εκτροφές, όπως για παράδειγμα της ιχθυοκαλλιέργειας, είμαστε πρώτοι σε παραγωγή και εξαγωγές και μάλιστα πουλάμε και τεχνογνωσία. Όλα αυτά μας προβληματίζουν ότι θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί εάν επενδύσουμε άμεσα σημαντικά κεφάλαια στην σαλιγκαροτροφία.

Θα πρέπει καλύτερα να πειραματιστούμε με μικρές εκτάσεις (αγροτεμάχιο με προοπτική επέκτασης), για παράδειγμα με 1 στρέμμα ανοικτής εκτροφής ή με 300 τ.μ. διχτυοκηπίου, στο μικροκλίμα της περιοχής μας, να εφαρμόσουμε προσεκτικά την τεχνογνωσία και να περάσει ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να μπορέσουμε να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας.