Χύμα και τυποποιημένο τσίπουρο: Παράνομες διαδικασίες, απώλεια εκατ.€

Χύμα και τυποποιημένο τσίπουρο: Παράνομες διαδικασίες, απώλεια εκατ.€

Η κατ’ απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλαγή του καθεστώτος φόρου κατανάλωσης για το τσίπουρο και την τσικουδιά ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί στην Ελλάδα μια αγορά που να «πατάει» μεν στην παράδοση αλλά την ίδια στιγμή να διατηρεί δυναμική και να υπερβαίνει τις τεράστιες παθογένειές της.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει πλέον πίεση από την ΕΕ ώστε να καταργήσει το ειδικό φορολογικό καθεστώς σε δύο προϊόντα, το ούζο και το τσίπουρο, τα οποία απολαμβάνουν ως παραδοσιακά έκπτωση 50% στον κανονικό συντελεστή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. «Η διαχείριση του θέματος που έχει προκύψει με το τσίπουρο θα αποτελέσει πρόκριμα για το αν η χώρα θα καταφέρει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της κρίσης και των μνημονίων» τονίζει ο Σπ. Λαφαζάνης, αντιπρόεδρος της Ενωσης Αποσταγματοποιών Αμπελοοινικών Προϊόντων Ελλάδας και αποσταγματοποιός.

Σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, ένα μόνο παραδοσιακό ποτό ανά κράτος-μέλος μπορεί να είναι σε ευνοϊκό καθεστώς και, όπως λένε οι Κοινοτικοί, η Ελλάδα καταφέρνει να περνάει δύο ποτά από τη «χαραμάδα» του κανονισμού. Ηδη η κυβέρνηση ετοιμάζει την απάντησή της και την υπερασπιστική γραμμή της. Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι το τσίπουρο είναι συνοδευτικό φαγητού και όχι ποτό και άρα μπορεί να έχει χαμηλότερο φόρο.

«Δηλητηριάζουν τον κόσμο»

Το θέμα έχει και «ουρές», όπως λένε όσοι ξέρουν από καζάνια. Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση είναι η παράνομη διακίνηση. Ο Γ. Κίτσιος, πρόεδρος του αγροτικού Συνεταιρισμού Νέας Αγχιάλου «Δήμητρα», τονίζει ότι το προϊόν νοθεύεται συστηματικά απειλώντας τη δημόσια υγεία. «Δηλητηριάζουν τον κόσμο. Το 35% των δειγμάτων που εξετάστηκαν στο Γενικό Χημείο του Βόλου από τα μαγαζιά με βάση τα περυσινά στοιχεία ήταν ακατάλληλο. Καίνε όλον τον χειμώνα τα καζάνια. Παίρνουν χύμα κρασί και το αποστάζουν παράνομα» σημειώνει.

Βάσει εκτίμησης κρατικών υπηρεσιών (Γενικό Χημείο του Κράτους, οικονομικές υπηρεσίες) και μελετών που εκπονούνται από επιστημονικούς φορείς (ΙΟΒΕ), ο όγκος του παράνομα διακινούμενου χύμα τσίπουρου στην Ελλάδα αγγίζει τα 25 εκατ. λίτρα, με τις απώλειες από μη είσπραξη φορολογικών εσόδων να υπολογίζονται σε περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως και σε 300 εκατ. ευρώ όταν συνυπολογίζεται το σύνολο της αξιακής αλυσίδας.

Η προέλαση της παράνομης δραστηριότητας αποδίδεται στη διαφορά της φορολογίας ανάμεσα στο χύμα και στο τυποποιημένο τσίπουρο, με αποτέλεσμα το καθεστώς των διήμερων παραγωγών να καταστρατηγείται συστηματικά από κερδοσκόπους, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες της αγοράς.

Δημόσια έσοδα

Σύμφωνα με τα όσα ισχύουν σήμερα, οι αποσταγματοποιοί εμφιαλωμένων προϊόντων επιβαρύνονται με Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης Οινοπνευματωδών Ποτών (ΕΦΚΟΠ) 12,75 ευρώ ανά λίτρο άνυδρης αλκοόλης, όταν οι διήμεροι παραγωγοί χύμα τσίπουρου φορολογούνται με εφάπαξ κατ’ αποκοπή φόρο 1,40 ευρώ ανά λίτρο αιθυλικής αλκοόλης ή 0,59 ευρώ ανά κιλό τελικού προϊόντος. Η κατάργηση της διακίνησης χύμα τσίπουρου χωρίς παραστατικά ως μέτρο για την επιτυχή αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου και την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων περιλαμβάνεται εξάλλου στη δεύτερη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ.

Ζητήματα νομιμότητας, δικαιοσύνης, ανταγωνισμού αλλά και δημόσιας υγείας θέτουν από την πλευρά τους οι επίσημοι αποσταγματοποιοί της χώρας, όπως προκύπτει από τις πρόσφατες δηλώσεις και του Δημήτρη Αποστολάκη, προέδρου της Ενωσης Αποσταγματοποιών Αμπελοοινικών Προϊόντων Ελλάδας. Ο κλάδος τάσσεται υπέρ της διατήρησης των παραδοσιακών καζανιών αλλά κατά της διάθεσης του χύμα τσίπουρου. Αντ’ αυτού, καλούν όσους διήμερους παραγωγούς επιθυμούν να εμπορεύονται τα προϊόντα τους να βγάλουν τις απαραίτητες άδειες. Τονίζουν επίσης ότι το νόμιμα παραγόμενο τσίπουρο θα πρέπει – όπως και το ούζο – να δικαιούται της ισχύουσας έκπτωσης 50% στον καταβαλλόμενο ΕΦΚΟΠ.

Στο πλαίσιο αυτό μια σειρά προτάσεων φαντάζουν ως η θεραπεία της τρίτης πρόκλησης απειλής που είναι η λειτουργία των 6.000 περίπου «διήμερων» νόμιμων καζανιών στη χώρα. Ενδεχόμενη πιστοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε νέους επιχειρηματίες να αναπτυχθούν, πιστοποίηση και ένταξη με πλήρη φορολογικά στοιχεία των διήμερων ώστε να βγουν επώνυμα στην αγορά, βελτίωση των ελέγχων των πρώτων υλών (σταφυλιών) και ένταση υποχρεωτικής διακίνησης παραστατικών από τους αγρότες και βέβαια μείωση των ΕΦΚ φαντάζουν απλές αλλά αποτελεσματικές κινήσεις που μπορεί να φέρουν την άνοιξη.

Κωβαίος Αγγελος, ΤΟ ΒΗΜΑ