Χωρίς Σχέδια Δράσης για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη

Χωρίς Σχέδια Δράσης για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη

Νομικά μέτρα κατά 15 κρατών μελών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, θα λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να ενισχύσει την πρόληψη και τη διαχείριση χωροκατακτητικών ξένων ειδών.

Το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σλοβακία δεν έχουν θεσπίσει, εφαρμόσει και κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα σχέδια δράσης τους βάσει του κανονισμού 1143/2014 για την αντιμετώπιση των πιο χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.

Τα είδη αυτά προκαλούν τόσο σημαντικές ζημίες στο περιβάλλον και την υγεία που δικαιολογούν τη θέσπιση μέτρων που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η διαδικασία επί παραβάσει που κινήθηκε κατά της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Ρουμανίας αφορά επίσης τη μη θέσπιση συστήματος επιτήρησης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος η προθεσμία για το στάδιο αυτό έληξε τον Ιανουάριο του 2018.

Επιπλέον, η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα και τη Ρουμανία να δημιουργήσουν πλήρως λειτουργικές δομές για τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων που απαιτούνται για την πρόληψη της σκόπιμης εισαγωγής στην Ένωση χωροκατακτητικών ξένων ειδών.

Σημαντική απειλή

Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη είναι μία από τις 5 κύριες αιτίες απώλειας βιοποικιλότητας στην Ευρώπη και παγκοσμίως.

Είναι φυτά και ζώα που εισάγονται τυχαία ή σκόπιμα ως αποτέλεσμα ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό περιβάλλον στο οποίο δεν θα βρίσκονταν υπό κανονικές συνθήκες. Αποτελούν σημαντική απειλή για τα αυτόχθονα φυτά και ζώα στην Ευρώπη, προκαλώντας εκτιμώμενη ζημία ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη μπορούν να προκαλέσουν την εξαφάνιση αυτόχθονων ειδών σε τοπικό επίπεδο, για παράδειγμα μέσω του ανταγωνισμού για περιορισμένους πόρους, όπως τρόφιμα και ενδιαιτήματα, μέσω διασταυρώσεων ή της εξάπλωσης ασθενειών.  Η ασιατική σφήκα για παράδειγμα, η οποία εισήλθε κατά λάθος στην Ευρώπη το 2005, απειλεί τους αυτόχθονες πληθυσμούς μελισσών, μειώνει τη βιοποικιλότητα των αυτόχθονων εντόμων σε τοπικό επίπεδο και επηρεάζει τις υπηρεσίες επικονίασης γενικότερα.

Μεγάλο ποσοστό των χωροκατακτητικών ξένων ειδών εισάγονται στην Ένωση ακούσια. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας η ιεράρχηση και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαδρομών ακούσιας εισαγωγής, με βάση εκτιμήσεις του όγκου των ειδών και τις πιθανές επιπτώσεις των εν λόγω ειδών.

Μέχρι στιγμής, μόνο 12 κράτη μέλη έχουν καταρτίσει, εγκρίνει και κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα σχέδια δράσης τους για την αντιμετώπιση των σημαντικότερων διαδρομών εισόδου των ξένων χωροκατακτητικών ειδών.

Ο κανονισμός 1143/2014 τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2015 και επικεντρώνεται σε είδη που θεωρούνται «ενωσιακού ενδιαφέροντος». Αυτή τη στιγμή περιλαμβάνονται 66 είδη, για παράδειγμα φυτά όπως ο υδροϋάκινθος και ζώα όπως η ασιατική σφήκα ή ο νυκτερευτής, τα οποία παρουσιάζουν κίνδυνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές για το ζήτημα αυτό σε 18 κράτη μέλη τον Ιούνιο του 2021. Δεδομένου ότι οι απαντήσεις που ελήφθησαν από τα 15 προαναφερθέντα κράτη μέλη δεν ήταν ικανοποιητικές, η Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει αιτιολογημένες γνώμες. Οι χώρες έχουν προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, οι υποθέσεις μπορεί να παραπεμφθούν στο Δικαστήριο της ΕΕ.